"Mikayıl Müşfiq" teqi üzrə xəbərlər
Mikayıl Müşfiq Azərbaycanın görkəmli şairi olub, onun qısa, lakin parlaq həyatı ədəbiyyatda dərin iz qoyub. Stalin repressiyalarının qurbanı olan şair sevgi, təbiət və xalqının əmək ruhunu tərənnüm edib. 2025-ci ildə onun yaradıcılığı ilham verməyə davam edir, 117-ci doğum günü yeni təşəbbüslərlə qeyd olunur.
Erkən Həyat və Təhsil
Mikayıl Müşfiq (əsl adı Mikayıl Mirzə Əbdülqadir oğlu İsmayılzadə) 1908-ci il iyunun 5-də Bakıda, “Səadət” məktəbinin müəllimi Mirzə Qədir İsmayılzadənin ailəsində anadan olub. Atası həm də şair və Müslüm Maqomayevin “Şah İsmayıl” operasının librettosunun müəllifi idi. Mikayıl erkən yetim qalıb və qohumları tərəfindən böyüdülüb. 1915-ci ildə rusdilli məktəbə daxil olub, 1920-ci ildə Bakı Müəllim Seminariyasına qəbul olunub, 1927–1931-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil alıb. Universiteti bitirdikdən sonra Bakı məktəblərində, o cümlədən indiki adını daşıyan 18 nömrəli məktəbdə ədəbiyyat dərsi tədris edib.
Müşfiq 1920-ci illərdə Azərbaycanın latın əlifbasına keçidini dəstəkləyib, bunda savadsızlığın ləğvi üçün yol görürdü. Şeirə marağı məktəb illərində başlayıb: o, Füzulinin, Xəyyamın və aşuqların şeirlərini əzbər bilirdi, tar çalır və oxuyurdu.
Yaradıcılıq
Müşfiq 1926-cı ildə, 18 yaşında “Gənc işçi” qəzetində “Bir gün” şeiri ilə debüt edib. 1930–1935-ci illərdə on şeir toplusu nəşr etdirərək Səməd Vurğun və Rəsul Rza ilə birlikdə sovet Azərbaycan poeziyasının əsasını qoyub. Onun lirikası sevgi, təbiət və əməyi tərənnüm edir, optimizm və inqilabi romantizmlə səciyyələnir.
Müşfiqin “Qaya”, “Mənim dostum”, “Burlarla birgə”, “Çoban” və “Cabi dayı” kimi poemaları dramatizmi, parlaq xarakterləri və təbii dialoqları ilə seçilir. “Burlarla birgə” Azərbaycan ədəbiyyatında neftçilərə həsr olunan ilk əsərlərdən biridir, onların mənəvi dünyasını və əmək həyatını açır. “Mənim dostum” satira poeması tamahkarlığı və prinsipləri pisləyir. Müşfiq həmçinin tərcümələrlə məşğul olub, Azərbaycan musiqi alətlərini populyarlaşdırıb və “Qızıl Qələm” cəmiyyətinin üzvü olub.
Trajik Tale
1931-ci ildə Müşfiq Dilbər Axundzadə ilə evlənib, onun xatirələri 1968-ci ildə “Müşfiqlə günlərim” kitabında nəşr olunub. Lakin 1937-ci ildə Stalin repressiyaları dalğasında ona qarşı inqilabi fəaliyyət və pantürkizm ittihamı irəli sürülüb. İyun ayının 4-də həbs edilib, 1938-ci il yanvarın 5-də 20 dəqiqəlik məhkəmədən sonra güllələnməyə məhkum edilib. Ona cəmi 29 yaş var idi. 1956-cı ildə Müşfiq ölümündən sonra bəraət alıb.
2018-ci ildə Bakının Qaradağ rayonunda Müşfiqə aid olduğu ehtimal edilən qalıqlar tapılıb. Azərbaycan prezidentinin tapşırığı ilə DNT ekspertizası üçün qrup yaradılıb, lakin 2025-ci ildə nəticələr açıqlanmayıb.
İrs və 2025-ci il Xəbərləri
Müşfiq Azərbaycan ədəbiyyatının simvolu olaraq qalır. Onun adını Müşfiqabad qəsəbəsi, Bakı, Oğuz və Qəbələdə küçələr, 18 nömrəli məktəb və Bakıda tikilən metro stansiyası daşıyır. Bakı və Xızıdakı abidələri və Xızıdakı memorial muzeyi onun xatirəsini yaşadır. 2025-ci ildə Müşfiqin 117-ci doğum gününə həsr olunmuş Bakıda sərgi keçirilib, İTV isə onun taleyi haqqında “Bəraət: №1190” sənədli filmi yayımlayıb. X platformasında Xızıda muzeyin bərpası müzakirə olunur, bu, irsin qorunmasının vacibliyini vurğulayır.
Nəticə
Mikayıl Müşfiq sevgi, əmək və gözəllik haqqında şeirləri ilə hələ də aktualdır. Onun faciəli taleyi söz azadlığının qiymətini xatırladır. 2025-ci ildə Azərbaycan onun xatirəsini ehtiramla yad edir.
