"Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası" teqi üzrə xəbərlər
Müasir dünyada nəqliyyat vasitələrinin sayının sürətlə artması həm yol hərəkəti təhlükəsizliyi, həm də ətraf mühitin qorunması baxımından yeni çağırışlar yaradır. Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası – istismar müddətini başa vurmuş, texniki cəhətdən yararsız və ekoloji standartlara cavab verməyən avtomobillərin təhlükəsiz şəkildə dövriyyədən çıxarılması prosesidir.
Utilizasiya proqramının məqsədi nədir?
Azərbaycanda tətbiqinə başlanılan utilizasiya proqramı bir neçə strateji hədəfə xidmət edir:
Ekoloji təhlükəsizlik: Köhnə avtomobillərin atmosferə atdığı zərərli qazların miqdarı yeni modellərlə müqayisədə dəfələrlə çoxdur.
Yol hərəkəti təhlükəsizliyi: Texniki cəhətdən köhnəlmiş nəqliyyat vasitələri qəza riskini artırır.
İqtisadi səmərəlilik: Yararsız hissələrin təkrar emalı metal və digər resurslara qənaət etməyə imkan verir.
Proses necə həyata keçirilir?
Nəqliyyat vasitəsinin utilizasiyaya verilməsi könüllülük prinsipi əsasında baş tutur. Avtomobil sahibi nəqliyyat vasitəsini müvafiq qəbul məntəqəsinə təhvil verdikdə, ona xüsusi təsdiqedici sənəd təqdim olunur. Bu sənəd sahibinə yeni avtomobil alışı zamanı müəyyən məbləğdə endirim və ya kompensasiya almaq hüququ verir.
Utilizasiya prosesi çərçivəsində avtomobillər aşağıdakı mərhələlərdən keçir:
Təhlükəli mayelərin (yağlar, antifriz, yanacaq) boşaldılması;
Təkrar emala yararlı hissələrin (metal, plastik, şüşə) çeşidlənməsi;
Zərərli maddələrin (akkumulyatorlar, katalizatorlar) zərərsizləşdirilməsi.
Sürücülər üçün üstünlüklər
Yeni qaydalara əsasən, ölkəyə gətirilən və istehsal olunan avtomobillər üçün tətbiq edilən utilizasiya haqqı xüsusi fondun formalaşmasına kömək edir. Bu fond hesabına köhnə avtomobilini təhvil verən vətəndaşlara güzəştli vauçerlər təqdim edilir. Bu, avtomobil parkının yenilənməsini həm fərdlər, həm də dövlət üçün əlverişli edir.
Nəticə olaraq, nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası sadəcə bir metal qırıntısı prosesi deyil, daha təmiz hava və daha təhlükəsiz yollar üçün atılan mühüm addımdır. Köhnə avtomobillərin sistemli şəkildə dövriyyədən çıxarılması Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir.
