"Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13)" teqi üzrə xəbərlər
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13) BMT-Habitat tərəfindən təşkil edilən, şəhərlərin davamlı inkişafına həsr olunmuş ən böyük beynəlxalq konfransdır. On üçüncü sessiya 17-22 may 2026-cı ildə Azərbaycanın paytaxtı Bakıda “Sülh üçün mənzil: təhlükəsiz və davamlı şəhərlər və icmalar” mövzusu ilə keçiriləcək. WUF13 mənzil böhranı və urbanizasiya məsələlərini müzakirə etmək üçün minlərlə iştirakçını cəlb edəcək.
WUF13 nədir?
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (World Urban Forum, WUF) 2002-ci ildə təsis edilib və iki ildən bir BMT-Nəqliyyat Proqramı (BMT-Habitat) tərəfindən keçirilir. Bu, şəhərlərin gələcəyini müzakirə etmək üçün siyasətçiləri, urbanistləri, memarları, iş adamlarını və fəalları bir araya gətirən aparıcı platformadır. Bakıda keçiriləcək WUF13 Cənubi Qafqaz regionunda ilk forum olacaq və Azərbaycanın qlobal urbanizasiyadakı rolunu vurğulayacaq.
WUF13-ün mövzusu — “Sülh üçün mənzil: təhlükəsiz və davamlı şəhərlər və icmalar” — təsadüfi seçilməyib. BMT-Habitat məlumatlarına görə, təxminən 3 milyard insan mənzil qeyri-sabitliyi ilə üzləşir, 1,1 milyard insan isə gecəqondularda yaşayır. Forum əlçatan mənzil, iqlim davamlılığı və inklüziv şəhərlərə diqqət yetirəcək.
Niyə Bakı?
Bakı Azərbaycanın davamlı şəhər inkişafındakı uğurları və 2024-cü ildə COP29 kimi beynəlxalq tədbirlərin təşkili təcrübəsi sayəsində seçilib. WUF13-ün tarixləri (17-22 may 2026) Şəhərsalma üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Anar Quliyevlə BMT-Habitat arasında görüşdə təsdiqlənib.
Azərbaycan artıq 2022 və 2023-cü illərdə iki milli şəhərsalma forumu keçirərək şəhərlərin davamlı inkişafı üçün platforma yaradıb. Tarixi memarlıq və müasir layihələrin birləşməsi ilə Bakı qlobal urbanizasiya çağırışlarını müzakirə etmək üçün ideal səhnə olacaq. Prezident İlham Əliyev WUF13-ün təşkilat komitəsinin yaradılması haqqında sərəncam imzalayıb, dövlət dəstəyini vurğulayıb.
Əsas Mövzular və Məqsədlər
WUF13 şəhər gündəliyinin kritik aspektlərini əhatə edəcək:
Əlçatan mənzil: İnnovativ maliyyələşdirmə mexanizmləri və dövlət-özəl tərəfdaşlıq vasitəsilə mənzil böhranının həlli.
İqlim davamlılığı: İqlim dəyişikliyindən qorunmaq üçün strategiyalar, o cümlədən yaşıl texnologiyalar.
İnklüzivlik: Gənclərin, qadınların və miqrantların ehtiyaclarını nəzərə alan şəhərlərin yaradılması.
Texnologiyalar: Şəhər planlaşdırmasını yaxşılaşdırmaq üçün məlumat və süni intellektdən istifadə.
Maliyyələşdirmə: Dünya Bankının qeyd etdiyi kimi, infrastruktur üçün 4,5–5,4 trilyon dolların cəlb edilməsi.
Forum 2016-cı ilin Yeni Şəhər Gündəliyini və Davamlı İnkişaf Məqsədlərini (DİM), xüsusən DİM 11 — davamlı şəhərləri həyata keçirməyə davam edəcək. 2024-cü ildə Qahirədə keçirilən WUF12-də 25,000 nəfər iştirak etdikdən sonra WUF13 rekord sayda iştirakçı cəlb edə bilər.
Hazırlıq və Gözləntilər
WUF13-ə hazırlıq tam sürətlə gedir. 2025-ci ildə keçirilən UNHA2 sessiyasında Azərbaycan və BMT-Habitat forumun mövzusunu və WUF12 nəşrləri ilə stendi təqdim edib. Bakıdakı tədbir plenar iclaslar, sərgilər, gənclər assambleyaları və mədəni tədbirləri əhatə edəcək. Bakı Kristal Zalı kimi məkanlar nümayəndələri qəbul etməyə hazırlaşır.
X-də istifadəçilər WUF13-ü fəal müzakirə edir, onu “Bakı üçün davamlı həlləri dünyaya göstərmək şansı” adlandırırlar. Anar Quliyev forumun regional əməkdaşlığı gücləndirəcəyini vurğulayıb. Kuala-Lumpurdakı WUF9-da olduğu kimi, 164 ölkədən bələdiyyə başçıları, nazirlər və ekspertlərin iştirakı gözlənilir.
Dünya üçün Əhəmiyyəti
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu mənzil böhranının həlli və davamlı şəhərlərin yaradılması üçün təcrübə mübadiləsi platforması olacaq. Şəhərlər dünya ÜDM-in 80%-ni istehsal edir, lakin enerjinin 78%-ni istehlak edir və emissiyaların yarısını yaradır. Forum yaşıl tikinti və rəqəmsallaşma kimi bu problemləri yumşaltmaq üçün həllər təklif edəcək. Ev sahibi kimi Azərbaycan Qarabağın bərpası və Bakının inkişafı sahəsindəki nailiyyətlərini nümayiş etdirəcək.
Nəticə
Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumu WUF13 şəhərlərin gələcəyini müzakirə etmək üçün əlamətdar hadisə olacaq. 17-22 may 2026-cı ildə dünya liderləri mənzil və davamlılıq üçün həllər axtarmaq üçün bir araya gələcək.
