"Yusif Vəzir Çəmənzəminli" teqi üzrə xəbərlər

Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi və yazıçısı Yusif Vəzir Çəmənzəminli 1887-ci il sentyabrın 12-də Qarabağın incisi Şuşa şəhərində dünyaya göz açıb. Yusif Vəzirin atası Məşədi Mirbaba Mirabdulla oğlu Vəzirov Şuşanın nüfuzlu bəylərindən biri idi. Vəzirov soyadı isə XVIII əsr Qarabağ hökmdarı İbrahimxəlil xanın etimadlı vəzirlərindən biri olan Mirzə Əliməmmədağanın şərəfinə nəsildən-nəslə ötürülüb.

Gənc Yusif ilk təhsilini doğma Şuşada "Kar Xəlifə" ləqəbli Molla Mehdinin məktəbində alıb. 1896-cı ildə isə Şuşa realnı məktəbinə qədəm qoyub. Rus dilində təhsil aldığı bu məktəbdə 1904-cü ildə həyatından şikayət ruhunda qələmə aldığı "Jaloba" adlı ilk şeirini yazıb. Həmin illərdə əmisi oğlu və yaxın dostu Mirhəsən Vəzirovla birgə rus dilində "Fokusnik" adlı aylıq yumoristik jurnal nəşr edib.

Lakin Şuşada baş verən erməni-müsəlman toqquşmaları ucbatından doğma məktəbini yarımçıq qoymağa məcbur olan istedadlı gənc təhsilini davam etdirmək üçün Bakıya üz tutub. 1910-cu ildə Bakı realnı məktəbini uğurla bitirən Yusif Vəzir Kiyev şəhərindəki Müqəddəs Vladimir adına İmperator Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olub. Məhz bu illərdə gənc yazıçı uşaqlar üçün əsasını xalq nağıllarından götürdüyü məşhur "Məlik Məmməd" nağılını qələmə alıb.

Əsərlərini "Bədbəxt", "Haqq tərəfdarı", "Müsavi", "Stradayuşiy", "Sərsəm" və digər təxəllüslərlə imzalayan Yusif Vəzirin ən tanınmış təxəllüsü isə "Cəmənzəminli" olub. O, bu təxəllüsdən 1911-ci ildən etibarən istifadə etməyə başlayıb və ədəbiyyat aləmində bu imza ilə şöhrət qazanıb.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli qısa, lakin mənalı ömür yaşayıb. O, cəmi 51 il ömür sürsə də, Azərbaycan ədəbiyyatı xəzinəsinə dəyərli töhfələr bəxş edib. Onun "Studentlər", "Qızlar bulağı", "İki od arasında" kimi əsərləri bu gün də sevilə-sevilə oxunur. Vətənpərvər yazıçı 1937-ci ildə Stalinin repressiyasının qurbanı olub və sürgün edildiyi Ukraynada vəfat edib. Nəşi 1956-cı ildə Bakıya gətirilib və Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.