Son illərdə Azərbaycanda 40 yaşdan yuxarı kişilər arasında görmə zəifliyi ilə bağlı müraciətlərin sayının artdığı müşahidə olunur.
Oxu.Az cərrah-oftalmoloq Ergün Rəşidəlizadənin sözügedən problemlə bağlı müsahibəsini təqdim edir:
- Doktor, 40 yaşdan sonra kişilərdə görmə zəifliyinin əsas səbəbləri nədir?
- Əslində bu problem təkcə Azərbaycana aid deyil. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada görmə zəifliyinin əsas səbəbləri katarakta və refraktiv pozğunluqlardır . Xüsusilə 40 yaşdan sonra gözün təbii yaşlanma prosesi başlayır.
Bu dövrdə ən çox rast gəlinən problemlər bunlardır:
- katarakta (mirvari suyu);
- presbiopiya (yaxın görmənin zəifləməsi);
- qlaukoma;
- diabetik retinopatiya;
- makula degenerasiyası.
- Katarakta bu yaş qrupunda nə qədər yayılıb?
- Elmi tədqiqatlar göstərir ki, katarakta artıq 40 yaşdan sonra formalaşmağa başlayır və yaş artdıqca sürətlə yayılır . Ümumiyyətlə, bu xəstəlik dünyada görmə itkisinin əsas səbəblərindən biridir və halların 30%-dən çoxunu təşkil edir .
- Bəs kişilərdə hansı risk faktorları daha çox rol oynayır?
- Burada bir neçə mühüm faktor var və bunlar qlobal tədqiqatlarla da təsdiqlənib:
- siqaret istifadəsi;
- şəkərli diabet;
- artıq çəki (BMI);
- günəş şüalarına uzun müddət məruz qalma;
- yüksək qan təzyiqi;
- hava çirklənməsi.
Məsələn, araşdırmalar göstərir ki, siqaret, UV şüalanma və diabet kataraktanın əsas risk faktorlarıdır .
- Bu faktorlar Azərbaycanda da аktualdır?
- Tamamilə. Azərbaycanda kişilər arasında:
- siqaret istifadəsi geniş yayılıb;
- açıq havada işləyənlər çoxdur;
- diabet halları artmaqdadır.
Bu da görmə problemlərinin daha tez inkişaf etməsinə səbəb olur.
- Digər hansı problemlər görməyə təsir edir?
- Yaş artdıqca refraktiv problemlər və presbiopiya demək olar ki, hər kəsdə yaranır. Bundan əlavə, makula degenerasiyası əsasən 50 yaşdan sonra başlayır, qlaukoma isə "səssiz xəstəlik" kimi görməni tədricən itirir
- Sonda nə tövsiyə edərdiniz?
- Ən vacib məqam profilaktikadır:
- ildə ən azı bir dəfə göz müayinəsi;
- şəkər və təzyiqin nəzarətdə saxlanılması;
- siqaretdən imtina;
- günəşdən qoruyucu eynəklərdən istifadə.
Erkən diaqnoz qoyulduqda bu problemlərin əksəriyyəti müalicə oluna və ya nəzarətdə saxlanıla bilər.
