Qəzza zolağı üzrə yeni yol xəritəsi ictimaiyyətə təqdim olunub.
Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə ordomundi.ru məlumat yayıb.
Sənəd polis əməkdaşlarının hərtərəfli yoxlanışını, silahların Qəzzanın İdarəedilməsi üzrə Milli Komitəyə (QİMK) verilməsini, İsrail ordusunun geri çəkilməsini və beynəlxalq sabitlik qüvvələrinin yerləşdirilməsini nəzərdə tutur. Eyni zamanda, bu plan silahsızlaşdırma prosesini, infrastrukturun bərpasını və Fələstinin öz müqəddəratını təyin etməsi üçün zəruri şəraitin yaradılmasını tənzimləyir.
Heyətin yoxlanılması və silahlara nəzarətin təhvil verilməsi
Bütün polis əməkdaşları xüsusi və əhatəli yoxlanışdan keçəcək. Tələb olunan meyarlara cavab verməyənlərə əvvəlki təcrübələrinə uyğun mülki vəzifələr təklif ediləcək və ya Fələstin qanunvericiliyinə əsasən təqaüdə göndəriləcəklər. Heç kim siyasi mənsubiyyətinə görə maliyyə hüquqlarından məhrum edilməyəcək. Sözügedən komitə Qəzzaya daxil olduqdan və vəzifələrinin icrasına başladıqdan sonra, polisə məxsus bütün silahlar komitənin məsuliyyətinə və sərəncamına keçəcək.
KİV-in məlumatına əsasən, Qəzza zolağında yaşayan təqribən 5 000 fələstinlidən ibarət ilkin qrupun təhlükəsizlik yoxlanışı artıq yekunlaşıb. Bu mərhələ onların təhlükəsizlik tapşırıqlarını yerinə yetirəcək yeni Fələstin polisinin ilk özəyini formalaşdıracaq intensiv təlim proqramlarına qatılması üçün əsas şərtdir.
ABŞ tərəfindən dəstəklənən Qəzza zolağı üzrə Sülh Şurasının rəsmi nümayəndəsi bildirib ki, Qəzzanın İdarəedilməsi üzrə Milli Komitəyə qeydiyyat başlayandan bəri 200 minə yaxın müraciət daxil olub.
Bu qüvvələrin bölgənin şəhərlərində yerləşdirilməsi üçün hələlik dəqiq bir qrafik yoxdur, çünki proses dəyişən hərbi və siyasi şəraitdən asılıdır. Gözlənilir ki, çox sayda namizəd geri qayıtmazdan əvvəl Qəzzadan kənarda yerləşən mərkəzlərdə müvafiq təlimlər keçəcək. Əvvəllər bildirilirdi ki, Qəzzanın əvvəlki idarəetmə orqanlarında çalışmış bəzi mülki işçilərə müraciət etmək icazəsi verilib, lakin onların yekun qəbulu İsrailin təhlükəsizlik orqanlarının təsdiqindən asılı olacaq.
Silahsızlaşdırma və silahlı dəstələrin buraxılması
Ağır silahların, hərbi istehsal obyektlərinin, silah anbarlarının və tunellərin ləğvi və anbarlara yığılması prosesi Şarm-əş-Şeyx Protokolu üzrə qalan öhdəliklər yerinə yetirildikdən, komitə əraziyə daxil olduqdan və Beynəlxalq Sabitlik Qüvvələri (BYQ) yerləşdirildikdən sonra başlayacaq. Bu proses yol xəritəsi bütün tərəflər tərəfindən təsdiqləndikdən sonra 14 gün ərzində başa çatdırılmalı olan qrafikə uyğun olaraq, komitə tərəfindən mərhələli, ardıcıl və qəti müəyyən edilmiş müddətlərdə idarə olunacaq və həyata keçiriləcək.
Bu gedişat yol xəritəsinin 10-cu maddəsinə uyğun olaraq, İsrail hərbçilərinin nəzarət etdikləri Qəzza bölgələrindən mərhələli şəkildə çıxarılması və silahlı qruplaşmaların tərksilah edilməsi ilə əlaqələndiriləcək.
Fələstin fraksiyaları prosesdə iştirak edəcək, eyni zamanda heç bir silah İsrailə və ya qeyri-fələstinli tərəflərə verilməyəcək.
Yol xəritəsinin 7-10-cu maddələrində qeyd olunan proseslər bitdikdən sonra Qəzzada silahlara yalnız QİMK sahib olacaq, onları saxlayacaq və nəzarət edəcək. Silahlı dəstələrin arsenalı istifadədən çıxarılacaq və razılaşdırılmış cədvələ uyğun olaraq QİMK-nin nəzarəti altında anbarlara yerləşdiriləcək. Bu qruplaşmaların üzvləri təhlükəsizlik xidmətlərinə və polisə inteqrasiya olunmayacaqlar.
Fələstin mənbələrinin məlumatına görə, HƏMAS silahla bağlı məsələlərdə "çeviklik nümayiş etdirib" və bu, Sülh Şurasının icraçı direktoru Nikolay Mladenov tərəfindən irəli sürülmüş yol xəritəsinin həyata keçirilməsi üçün zəmin yaradıb.
"Al Jazeera" telekanalının verdiyi xəbərə əsasən, HƏMAS və digər Fələstin qruplaşmaları Qəzza zolağında ağır silahların, hərbi istehsal sahələrinin, silah anbarlarının və tunellərin qeydiyyata alınması və saxlanılmasına başlanması barədə razılığa gəliblər. Kanalın məlumatına görə, bu qərar HƏMAS və digər fraksiyalar tərəfindən bəyənilmiş sənəd layihəsində öz əksini tapıb.
Beynəlxalq qüvvələr və İsrail qoşunlarının çıxarılması
İsrail qoşunları və QİMK-nin nəzarətində olan əraziləri bir-birindən ayırmaq məqsədilə Qəzza zolağında Müvəqqəti Beynəlxalq Sabitlik Qüvvələri (BSQ) yerləşdiriləcək. BSQ Fələstin cəmiyyəti ilə bağlı heç bir polis funksiyasını icra etməyəcək. Bundan əlavə, onlar bütün tərəflərin atəşkəs rejiminə riayət etməsini izləyəcək, Fələstin polisinə təlimlər keçəcək, Qəzzaya humanitar yardım və ilk zərurət mallarının çatdırılmasını və mühafizəsini təmin edəcək, həmçinin QİMK-nin müraciəti əsasında istənilən qeyri-polis tapşırıqlarında ona dəstək verəcəklər.
İsrail ordusu ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hərtərəfli sülh planına uyğun olaraq, razılaşdırılmış qrafik çərçivəsində Qəzza zolağından mərhələli şəkildə geri çəkilməsini yekunlaşdıracaq. Daxili təhlükəsizliklə bağlı insidentlərin həllinə QİMK cavabdehdir.
İsrailin təhlükəsizlik kabineti Beynəlxalq Sabitlik Qüvvələri üzvlərinin Qəzzaya daxil olmasına icazə verən hüquqi çərçivəni təsdiqləyib. İlk mərhələdə bu qüvvələrin "dost" kimi xarakterizə edilən ölkələrdən, o cümlədən Mərakeş və Uqandadan olan təxminən 200 əməkdaşdan ibarət olacağı gözlənilir. Bu bölmələr sektora daxil olan hər bir hissə üçün əvvəlcədən İsrailin razılığının alınması şərti ilə, İsrail ordusunun birbaşa nəzarətində olmayan müəyyən ərazilərdə yerləşdiriləcək. Sözügedən qüvvələrin yerləşdirilməsi üzrə ilkin addımlar Sülh Şurasının sektorun cənubunda, Rəfah şəhəri ətrafında yaratmağı planlaşdırdığı "pilot humanitar zona"nın təşkili ilə bağlıdır.
Hazırda bu zonanı, onun təhlükəsizlik məsələlərini və sakinlərə xidmətlərin göstərilməsini tənzimləyəcək hüquqi və inzibati çərçivələrin müəyyənləşdirilməsi üçün QİMK ilə yekun məsləhətləşmələr aparılır. Sülh Şurasının nümayəndəsi bu pilot zonanın maliyyələşdirilməsi üçün qəti maliyyə öhdəliklərinin alındığını təsdiqləyərək, maliyyələşdirməni yerdəki real nəticələrin əldə olunması ilə əlaqələndirən aydın əməliyyat planlarının mövcudluğunu vurğulayıb.
Daxili tənzimləmə və bərpa işləri
Qəzzada fərdi silahlar müvafiq Fələstin qanunlarının tənzimləməsinə tabe olacaq. Bölgədə keçid hakimiyyəti funksiyasını daşıyan QİMK silahları qeydiyyata almaq, lisenziyalar vermək və onları ləğv etmək, eləcə də reinteqrasiya və sosial dəstək vasitəsilə qanunun icrasını təmin etmək səlahiyyətinə malik yeganə orqan olacaq. Qəzzadakı bütün Fələstin fraksiyaları, qəbilələr və cəmiyyətin digər elementləri bu prosesdə QİMK ilə əməkdaşlıq edəcəklər.
Fələstin norma və qanunlarına uyğun olaraq sosial sülh haqqında saziş imzalanacaq. Bu sənəd daxili zorakılığın dərhal dayandırılması, qisasdan imtina, güc nümayişi, hərbi paradlar və silahlı yürüşlərin keçirilməməsi ilə bağlı öhdəlikləri əhatə edəcək.
Qəzza zolağının bərpası, lazımi resursların və maliyyənin təmin edilməsi müvafiq qanunlara və beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə Sülh Şurası və QİMK tərəfindən hazırlanmış və nəzarət olunan plan və qrafik əsasında həyata keçiriləcək.
Təsvir edilmiş mexanizmlərin tətbiqi beynəlxalq nəzarət altında səlahiyyətlərin tədricən yerli strukturlara verilməsini nəzərdə tutur ki, bu da vəziyyətin sabitləşməsinə və Qəzza zolağının infrastrukturunun genişmiqyaslı bərpasına gətirib çıxarmalıdır.
