Avropa Komissiyası: Aİ-ın baş mühərriki

Avropa Komissiyası Avropa İttifaqının ali icraedici hakimiyyət orqanı qismində çıxış edir. Onu tez-tez "Aİ-nin mühərriki" adlandırırlar, çünki yeni qanun layihələrinin hazırlanmasına, ümumavropa müqavilələrinin icrasına nəzarətə və ittifaqın gündəlik işlərinin idarə edilməsinə məhz bu institut cavabdehdir. Qlobal iqtisadi və geosiyasi dəyişikliklər fonunda Avropa Komissiyasının regionun sabitliyini təmin etməkdəki rolu həlledici olaraq qalır.

Strukturu və formalaşması

Komissarlar Kollegiyası 27 üzvdən - Aİ-yə daxil olan hər bir dövlətdən bir nümayəndə olmaqla ibarətdir. Strukturun başında Avropa Komissiyasının Sədri durur; onun namizədliyi Avropa Şurası çərçivəsində Aİ ölkələrinin liderləri tərəfindən təklif edilir və daha sonra Avropa Parlamenti tərəfindən təsdiqlənir.

Hər bir komissar müəyyən bir fəaliyyət sahəsi (məsələn, iqlim məsələləri, rəqəmsal iqtisadiyyat və ya maliyyə) üzrə məsuliyyət portfeli - nazirlik analoqu qəbul edir. Səciyyəvi haldır ki, komissarlar öz doğma ölkələrinin deyil, müstəsna olaraq bütün ittifaqın maraqları naminə fəaliyyət göstərməyə borcludurlar.

Əsas funksiyaları və səlahiyyətləri

Avropa Komissiyasının fəaliyyəti dörd əsas istiqamətdə cəmlənib:

- Qanunvericilik təşəbbüsü. Avropa Komissiyası yeni qanunları Avropa Parlamenti və Aİ Şurasının müzakirəsinə təqdim etmək barədə müstəsna hüquqa malikdir.

- "Müqavilələrin keşikçisi". Komissiya Avropa Məhkəməsi ilə birlikdə ittifaqın qanun və direktivlərinin bütün üzv dövlətlərdə düzgün tətbiq olunmasına nəzarət edir. Pozuntular baş verdikdə, onun cərimə prosedurlarına başlamaq hüququ var.

- Büdcənin idarə edilməsi. Bu orqan Aİ-nin vəsaitlərini bölüşdürür, xərclərə nəzarət edir və əsas dəstək fondlarını idarə edir.

- Beynəlxalq arenada təmsilçilik. Avropa Komissiyası beynəlxalq ticarət danışıqlarında və humanitar siyasət məsələlərində bütün Avropa İttifaqı adından çıxış edir.

Hazırda Avropa Komissiyası texnoloji suverenlik, "yaşıl" keçid və iqtisadi təhlükəsizlik məsələlərinə diqqət yetirərək Avropanın onilliklər boyu inkişaf vektorunu müəyyən edir.