"Dövlət büdcəsi - 2026" teqi üzrə xəbərlər
Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsi iqtisadiyyatın diversifikasiyası, sosial müdafiə və azad olunmuş ərazilərin bərpası istiqamətində davamlı inkişaf strategiyasını əks etdirir. Oktyabr 2025-ci ildə Milli Məclisə təqdim olunan qanun layihəsi gəlirləri 38,6 milyard manat, xərcləri isə 41,7 milyard manat səviyyəsində nəzərdə tutur. Kəsir təxminən 3,1 milyard manat olacaq ki, bu da 2025-ci il səviyyəsindən aşağıdır və maliyyə intizamını vurğulayır. Bu büdcə, əvvəlki kimi, neft qiymətlərinin konservativ proqnozu (təxminən 80 dollar/barrel) və qeyri-neft sektorunun 4,5% artımına əsaslanır.
Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsinin əsas göstəriciləri
2026-cı il üçün dövlət büdcəsinin gəlirləri 38,609 milyard manat proqnozlaşdırılır, bunun 13,03 milyardı (34%) Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) neft gəlirləri hesabına olacaq. Qeyri-neft gəlirlərinin payı 66%-ə qədər artacaq, turizm, kənd təsərrüfatı və İT sektorunun inkişafı sayəsində. Xərclər 41,704 milyard manata qədər artacaq, insan kapitalına və infrastruktur investisiyalarına vurğu ediləcək.
Vergi daxilolmaları 25,2 milyard manat təşkil edəcək ki, bu da 2025-ci ildən 5% çoxdur. Qarabağın bərpası layihələri üçün qrantlar və xarici yardım mühüm mənbə olacaq. Büdcə 2026–2029-cu illər üçün Orta Müddətli Xərclər Çərçivəsinə (MTEF) inteqrasiya olunub, burada kəsir ÜDM-in 2%-nə qədər azalacaq.
Xərclərin prioritetləri: sosial sahə və bərpa
Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsində sosial xərclər 12% artaraq 12,5 milyard manata (ümumi həcmin 30%-i) çatacaq. Buraya ailələrə dəstək, pensiyalar və müavinətlər daxildir. Səhiyyəyə 3,2 milyard manat ayrılacaq, klinikaların modernləşdirilməsi və tibbin rəqəmsallaşdırılması üçün. Təhsilə rekord 5,02 milyard manat, qeyri-neft sektorları üçün kadr hazırlığı və rəqəmsal texnologiyalara fokuslanaraq.
Xüsusi diqqət "Böyük Qayıdış"a yönəldilib: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda mənzil və infrastruktur tikintisi üçün 3,5 milyard manat. Bu, minlərlə ailənin köçürülməsinə və region iqtisadiyyatının stimullaşdırılmasına imkan verəcək.
Azərbaycanın 2026-cı il hərbi büdcəsi və təhlükəsizlik
Azərbaycanın 2026-cı il hərbi büdcəsi 8,71 milyard manat (xərclərin 20,9%-i) təşkil edəcək ki, bu da 2025-ci ildən 3,8% çoxdur. Vəsaitlər ordunun modernləşdirilməsinə, texnika alınmasına və kiber təhlükəsizliyə yönəldiləcək. 2029-cu ilə qədər müdafiənin payı 18,4%-ə enəcək, mülki ehtiyaclar üçün resurslar azad ediləcək. Bu, aktiv bərpa mərhələsindən uzunmüddətli sabitliyə keçidi əks etdirir.
İqtisadi kontekst və perspektivlər
Azərbaycanın 2026-cı il dövlət büdcəsi qlobal çağırışları nəzərə alır: inflyasiya 4% səviyyəsində, ÜDM artımı 3,5%. Diversifikasiya neft asılılığını azaldır (ixracda 40%-dən 30%-ə). Büdcə "2022–2026 Sosial-İqtisadi İnkişaf Strategiyası"nı dəstəkləyərək 50 min iş yeri yaradacaq. Ekspertlər konservativ yanaşmanı, davamlılığı təmin etdiyini qeyd edir.
Ümumilikdə, 2026-cı il büdcəsi sosial ədalət və milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi alətidir. O, "Azərbaycan 2030: Milli Prioritetlər" prinsiplərinə sadiqliyi təsdiqləyərək rifaha yol açır.
