"Əməkdar incəsənət xadimi" teqi üzrə xəbərlər
Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi — Azərbaycanın mədəniyyət, ədəbiyyat, kino, musiqi, teatr və incəsənət təhsili sahəsində xüsusi xidmətləri olan şəxslərə verilən dövlət mükafatı və fəxri addır. Bu ad yaradıcı şəxslərə milli mədəniyyətin inkişafındakı müstəsna töhfələrinə görə təqdim edilir.
Tarixi və hüquqi statusu
Bu fəxri ad hələ sovet dövründə təsis edilmiş (Azərbaycan SSR tərkibində) və Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da qorunub saxlanılmışdır. Mükafatın müasir statusu Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 may 1998-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasının fəxri adları haqqında" Fərmanı ilə tənzimlənir.
Verilmə meyarları:
Qanunvericiliyə əsasən, bu ad müvafiq sahədə azı 20 il fəaliyyət göstərən və aşağıdakı istiqamətlərdə mühüm nailiyyətləri olan şəxslərə verilir:
Görkəmli incəsənət əsərlərinin yaradılması;
Kulturologiya və sənətşünaslıq sahəsində elmi tədqiqatlar;
Yeni yaradıcı kadrların hazırlanması;
Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq səviyyədə təbliği.
Döş nişanı və imtiyazlar
Bu ada layiq görülmüş şəxslərə fəxri adın vəsiqəsi və müəyyən edilmiş nümunəli döş nişanı təqdim olunur. Döş nişanı gümüşdən hazırlanır və döşün sağ tərəfinə taxılır.
Statusun üstünlükləri:
Ömürlük etiraf: Bu status yaradıcı şəxsə ömürlük verilir.
Dövlət güzəştləri: Bura əməkhaqqına əlavələr (dövlət strukturlarında çalışanlar üçün) və xüsusi xidmətləri olan şəxslər üçün nəzərdə tutulan fərdi prezident təqaüdü (xüsusi sərəncamla) daxildir.
Yaradıcı layihələrdə üstünlük: Bu adın sahibləri tez-tez ekspert, münsiflər heyətinin sədri və milli layihələrdə məsləhətçi kimi cəlb olunurlar.
Tanınmış laureatlar
Mükafat mövcud olduğu illər ərzində yüzlərlə görkəmli şəxsiyyətə — bəstəkarlara, rejissorlara, dirijorlara və rəssamlara verilib. Onların arasında:
Bəstəkarlar və musiqiçilər: Azərbaycanın müasir simfonik və caz musiqisinin əsasını qoyan şəxslər.
Rejissorlar və aktyorlar: Teatr və kino sahəsində əsərləri milli kinematoqrafiyanın klassikasına çevrilmiş ustadlar.
Rəssamlar və heykəltəraşlar: Xalqın tarixini və ruhunu əks etdirən monumental abidələrin və tabloların müəllifləri.
Digər fəxri adlardan fərqi
Çox vaxt "Əməkdar incəsənət xadimi" adını "Xalq artisti" və ya "Əməkdar artist" adları ilə qarışdırırlar.
Yekun
"Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı Azərbaycanda mədəniyyətə dövlət dəstəyinin mühüm aləti olaraq qalır. Bu ad yaradıcı ziyalıları yeni şedevrlər yaratmağa və ölkəmizin zəngin irsini qorumağa stimullaşdırır.
