"İkinci Qarabağ müharibəsi" teqi üzrə xəbərlər
İkinci Qarabağ Müharibəsi (həmçinin Vətən Müharibəsi) — 2020-ci il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-na qədər Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərdə davam edən genişmiqyaslı hərbi münaqişədir. Müharibə Azərbaycanın parlaq qələbəsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası və hərbi əməliyyatların dayandırılması haqqında üçtərəfli bəyanatın imzalanması ilə başa çatmışdır.
Münaqişənin səbəbləri və başlanması
Münaqişə Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin 30 ilə yaxın davam edən işğalının nəticəsi idi. 2020-ci il sentyabrın 27-si səhər saatlarında Ermənistan tərəfinin təmas xəttində törətdiyi genişmiqyaslı təxribatlara cavab olaraq Azərbaycan ordusu "Dəmir Yumruq" kod adlı əks-hücum əməliyyatına başladı.
Əsas mərhələlər və azad olunma xronologiyası
44 gün ərzində Azərbaycan ordusu 300-dən çox yaşayış məntəqəsini, o cümlədən 5 şəhəri və mühüm strateji yüksəklikləri azad etdi.
Əsas şəhərlərin azad olunma tarixləri:
4 oktyabr: Cəbrayıl.
17 oktyabr: Füzuli.
20 oktyabr: Zəngilan.
25 oktyabr: Qubadlı.
8 noyabr: Şuşa (Müharibənin kulinasiya nöqtəsi).
Alınmaz qala hesab edilən Şuşa şəhərinin xüsusi təyinatlı qüvvələrin unikal əməliyyatı ilə azad edilməsi müasir hərb tarixinin ən parlaq səhifələrindən biri hesab olunur.
Hərbi yeniliklər: Beşinci nəsil müharibə
İkinci Qarabağ Müharibəsi aparıcı dünya hərbi ekspertləri tərəfindən "yeni nəsil müharibə" kimi qəbul edildi.
PUA-ların tətbiqi: Zərbə və kəşfiyyat dronlarının ("Bayraktar TB2", "Harop") kütləvi və effektiv istifadəsi düşmənin ağır texnikasını və HHM sistemlərini sıradan çıxardı.
Yüksək dəqiqlikli artilleriya: Logistik qovşaqlara və qərargahlara nöqtə atışları.
İnformasiya müharibəsi: Prezident İlham Əliyevin gündəlik müraciətləri və döyüş meydanından operativ kadrların yayılması media məkanında üstünlüyü təmin etdi.
Nəticələr və Üçtərəfli Bəyanat
2020-ci il noyabrın 9-dan 10-na keçən gecə Azərbaycan, Rusiya prezidentləri və Ermənistan baş naziri tərəfindən tam atəşkəs haqqında bəyanat imzalandı.
Razılaşmanın nəticələri:
Ermənistan Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarını dinc yolla Azərbaycana qaytarmağı öhdəsinə götürdü (2020-ci il dekabrın 1-dək icra edildi).
Azərbaycan döyüş yolu ilə azad edilmiş bütün ərazilər üzərində nəzarəti saxladı.
Regionda Rusiya sülhməramlı kontingenti yerləşdirildi (2024-cü ildə çıxarıldı).
Regiondakı bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası razılaşdırıldı.
Müharibənin əhəmiyyəti
Azərbaycan üçün bu qələbə tarixi ədalətin bərpası və milli birliyin rəmzi oldu. Azad edilmiş ərazilərdə "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində genişmiqyaslı bərpa işləri — hava limanlarının, "ağıllı kənd"lərin tikintisi və mədəni abidələrin bərpası başlandı.
Maraqlı fakt: "Dəmir Yumruq" ifadəsi təkcə əməliyyatın adı deyil, həm də Azərbaycan xalqının və ordusunun sarsılmaz birliyinin simvoluna çevrildi.
Yekun
İkinci Qarabağ Müharibəsi Cənubi Qafqazın geosiyasi xəritəsini kökündən dəyişərək regionda uzunmüddətli sülh və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaratdı. Azərbaycan öz ordusunun gücünü və sarsılmaz siyasi iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
