"Laos" teqi üzrə xəbərlər
Laos: min məbədin, Mekonqun və Azərbaycanla gözlənilməz dostluğun ölkəsi
Laos nadir hallarda turizm reytinqlərinin yuxarı sətirlərində görünür və bu, onun əsas üstünlüyüdür. Cənub-Şərqi Asiyada dənizə çıxışı olmayan, Vyetnam, Tailand, Kamboca, Myanma və Çinin arasında yerləşən kiçik ölkə tələsməyən həyat tərzini, buddist ənənələrini və demək olar ki, toxunulmamış təbiətini qoruyub saxlayıb. Azərbaycandan olan oxucu üçün bu mövzunun şəxsi ölçüsü də var: iki ölkəni təhsil və dostluğun qeyri-adi tarixi birləşdirir.
Lan Sanq krallığı və respublikaya gedən yol
Dövlətin tarixi XIV əsrdə, «Milyon fil ölkəsi» adlanan Lan Sanqın əsası qoyulanda başlayır. Sonralar torpaqlar ayrı-ayrı knyazlıqlara parçalandı, XIX əsrin sonunda isə ölkə Fransanın protektoratı altına düşdü. Müstəqillik 1953-cü ildə gəldi, ardınca onilliklər boyu vətəndaş qarşıdurmaları baş verdi və 1975-ci ilin dekabrında Laos Xalq Demokratik Respublikası elan olundu. Bu gün ölkəyə Tonqlun Sisulit rəhbərlik edir, o, eyni zamanda həm prezident, həm də hakim partiyanın baş katibidir.
Nələri görmək və necə getmək olar
Tanışlıq üçün əsas şəhər Luang Prabang hesab olunur: onun tarixi mərkəzi 1995-ci ildə YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilib, səhər tezdən isə küçələrdə rahiblərə sədəqə vermə mərasimi keçirilir. Paytaxt Vyetnyanda Pha That Luanq qızıl stupasına baş çəkməyə dəyər. Cənubda Vat Fu məbəd kompleksi, şimalda isə sirli daş qablarla Küpələr düzənliyi yerləşir. Vyetyan, Vanq-Vyenq, Luang Prabang marşrutunu 2021-ci ilin dekabrında açılmış Çin-Laos dəmir yolu ilə keçmək rahatdır, su həvəskarlarına isə Mekonq boyu enmə və Kuanq Si şəlalələri uyğun gələcək.
Mədəniyyət və mətbəx
Əsas dil laos dilidir, theravada buddizmi üstünlük təşkil edir, bayramlar, ilk növbədə aprel ayındakı Bun Pi May, ilin ritmini müəyyən edir. Süfrənin daimi iştirakçıları yapışqanlı düyü, acı laap salatı və ətirli bulyonlardır. Sənətkarlıq, ilk növbədə ipək və pambıq parçalar, canlı ənənə olaraq qalır, gecə bazarları isə şəhərləri parlaq yarmarkalara çevirir.
Laos və Azərbaycan
Bakı ilə Vyetnyan arasında diplomatik münasibətlər 1995-ci ildə qurulub və 2025-ci ildə otuz illiyi qeyd olunub. Xüsusi səhifə Sovet dövrü ilə bağlıdır: laoslu tərəfin sözlərinə görə, Azərbaycanın ali məktəblərində iki minədək laoslu təhsil alıb, onların bir çoxu sonradan yüksək vəzifələr tutub. Tonqlun Sisulitin özü 1981-ci ildə Bakıda olub və bunu 2024-cü ilin oktyabrında Qazanda İlham Əliyevlə görüşdə xatırlayıb. Laosda məzunları birləşdirən Azərbaycanla Dostluq Assosiasiyası fəaliyyət göstərir. 2025-ci ilin dekabrında Vyetnyanda xarici siyasət qurumları arasında ilk siyasi məsləhətləşmələr keçirilib, 2026-cı ilin aprelində isə iki ölkənin nazirləri, o cümlədən, Orta Dəhliz və Qoşulmama Hərəkatı ilə ASEAN çərçivəsində qarşılıqlı əlaqəni müzakirə edib.
