"Narkotik qaçaqmalçılığı" teqi üzrə xəbərlər
Narkotik qaçaqmalçılığı qlobal miqyasda ciddi təhlükə yaradan cinayət növüdür və Azərbaycan Respublikası da coğrafi mövqeyi səbəbindən bu problemlə üzləşir. Ölkə əsasən İran vasitəsilə tranzit marşrut kimi istifadə olunur, narkotik vasitələr Əfqanıstandan Avropaya daşınır.
Narkotik qaçaqmalçılığının xüsusiyyətləri və marşrutlar
Azərbaycan coğrafi mövqeyi ilə əlaqədar olaraq narkotik vasitələrin tranzit ölkəsi kimi istifadə olunur. Əsas mənbə İran İslam Respublikasıdır, burada Əfqanıstan mənşəli heroin, tiryək və digər narkotiklər Azərbaycan ərazisinə keçirilir. UNODC-nin məlumatlarına görə, Azərbaycan Mərkəzi Asiya və Qafqaz regionunda heroin qaçaqmalçılığının tranzit nöqtələrindən biridir. İran vətəndaşları sosial vəziyyəti aşağı olan yerli sakinləri cinayətə cəlb edirlər. 2025-ci ildə sərhəd keçid cəhdləri, xüsusilə Biləsuvar, Astara və Lənkəran rayonlarında qeydə alınıb, külli miqdarda narkotik müsadirə olunub.
Qanunvericilik bazası
Azərbaycan Respublikasında narkotik qaçaqmalçılığı ilə mübarizə Cinayət Məcəlləsinin 206-cı (qaçaqmalçılıq), 234-cü (qanunsuz saxlama, daşıma, satma) və digər maddələri ilə tənzimlənir. "Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında" Qanun qanunsuz dövriyyəni qadağan edir. Şəxsi istehlak miqdarından artıq saxlama cinayət, az miqdarda isə inzibati məsuliyyət yaradır. 2019–2024-cü illər üçün Dövlət Proqramı uğurla icra olunub, 2025–2030-cu illər üçün yeni proqram təsdiqlənib ki, bu da profilaktika, müalicə və beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirir.
Statistik göstəricilər (2025-ci il)
2025-ci ilin yanvar-iyun aylarında 4256 kq narkotik vasitə müsadirə edilib ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 2,7% çoxdur. Yanvar-iyul aylarında 4,9 ton, dəyəri 126 milyon manatdan çox narkotik qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb. Yanvar-sentyabr aylarında 6,7 ton, dəyəri 170 milyon manatdan artıq müsadirə olunub. İlk 11 ayda gömrük orqanları tərəfindən 1,6 ton narkotik aşkarlanıb. Qaçaqmalçılıq faktları üzrə 160-dan çox hal qeydə alınıb, 2,5 ton narkotik müsadirə edilib. Cinayət törədənlərin əksəriyyəti əvvəllər məhkum olunmuş şəxslərdir.
Mübarizə tədbirləri və beynəlxalq əməkdaşlıq
Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Daxili İşlər Nazirliyi, Dövlət Sərhəd Xidməti və Gömrük Komitəsi aktiv mübarizə aparır. 2025-ci ildə çoxsaylı əməliyyatlar nəticəsində külli miqdarda narkotik (məsələn, 31 kq, 49 kq və s.) müsadirə edilib. Beynəlxalq səviyyədə UNODC, CARICC və INTERPOL ilə əməkdaşlıq gücləndirilib. Yeni Dövlət Proqramı (2025–2030) informasiya texnologiyalarından istifadəni, profilaktikanı və reabilitasiyanı prioritetləşdirir.
Narkotik qaçaqmalçılığı milli təhlükəsizliyə ciddi təhdiddir və onun qarşısının alınması üçün dövlət və cəmiyyətin birgə səyləri tələb olunur. Azərbaycan bu sahədə uğurlu addımlar atmaqda davam edir.
