"Su-30 qırıcı təyyarə" teqi üzrə xəbərlər
Su-30 Qırıcı təyyarəhaqlı olaraq dünyanın ən uğurlu və tələb olunan döyüş təyyarələrindən biri hesab olunur. Əfsanəvi Su-27 əsasında yaradılan bu təyyarə, sələfinin ən yaxşı keyfiyyətlərini genişləndirilmiş funksionallıq və imkanlarla birləşdirərək, aviasiya mühəndisliyinin əsl şedevrinə çevrildi. Suxoy Konstruktor Bürosunda hazırlanmış bu ikiyerli çoxməqsədli qırıcı təyyarə, təkcə havada üstünlük əldə etmək deyil, həm də istənilən hava şəraitində yerüstü və dəniz hədəflərinə effektiv zərbələr endirmək qabiliyyətinə malikdir.
Yaradılma tarixi və əsas xüsusiyyətləri
Su-30 layihəsi 1980-ci illərin sonunda ikiyerli Su-27PU (İdarəetmə Məntəqəsi) etirazçısı kimi inkişaf etməyə başladı və uzunmüddətli patrul və digər qırıcıların fəaliyyətlərinin koordinasiyası üçün nəzərdə tutulmuşdu. Əsas vəzifə aerodromdan əhəmiyyətli məsafədə döyüş əməliyyatları aparmaq və qırıcı qrupuna nəzarət etmək qabiliyyətinə malik təyyarə yaratmaq idi. 1992-ci ildə təyyarə yeni ad aldı — Su-30, bu da onun unikal çoxfunksiyalı imkanlarını vurğuladı.
Su-30-un biryerli Su-27-dən əsas fərqi silah operatoru üçün ikinci kabina oldu ki, bu da mürəkkəb missiyaların yerinə yetirilməsi zamanı pilotun yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azaltdı. Bu konstruktiv xüsusiyyət Su-30-u həm təlim-döyüş tapşırıqları, həm də uzaq məsafəli əməliyyatlar üçün universal platforma etdi.
Taktiki-texniki xarakteristikalar
Su-30 iki güclü turboreaktiv AL-31F mühərriki ilə təchiz edilib ki, bu da ona əla uçuş xarakteristikaları təmin edir. Təyyarə böyük yüksəklikdə maksimum 2125 km/saat sürət əldə edə bilir. Mühüm xüsusiyyətlərindən biri havada yanacaq doldurma sistemidir ki, bu da onun praktiki uçuş məsafəsini yanacaq doldurmadan 3000 km-ə, yanacaq doldurma ilə isə qeyri-məhdud məsafəyə artırır.
Silahlanma və bort avadanlığı
Su-30 təsirli silah arsenalına malikdir ki, bu da onu çoxməqsədli edir. Təyyarə 12 asma nöqtəsində raketlərin, bombaların və asma yanacaq çənlərinin geniş spektrini daşıya bilər.
Hava döyüşü üçün:
Yerüstü və dəniz hədəflərinə qarşı:
-
Yüksək dəqiqlikli X-31P (radiolokasiya əleyhinə), X-59ME ("hava-səth" sinifli) və X-29TE (televiziya idarəetməli) raketləri.
-
Korrektə olunan KAB-500 və KAB-1500 aviabombaları.
-
İdarə olunmayan raketlər və sərbəst düşən bombalar.
Bort avadanlığına eyni zamanda 10 hava hədəfini izləmək və onlardan 4-nə atəş açmaq qabiliyyətinə malik çoxfunksiyalı radiolokasiya stansiyası daxildir.
Modifikasiyalar və beynəlxalq uğur
Su-30-un uğurlu konstruksiyası ixracyönümlü bir sıra modifikasiyaların yaradılması üçün əsas oldu. Bunlardan ən məşhurları:
-
Su-30MKİ (Çoxfunksiyalı, Kommersiya, Hindistan): Hindistan Hərbi Hava Qüvvələri üçün hazırlanıb. Fransız və İsrail elektronikası daxil olmaqla qabaqcıl avionikaya malikdir.
-
Su-30MKK (Çoxfunksiyalı, Kommersiya, Çin): Çin Hərbi Hava Qüvvələri üçün versiya.
-
Su-30SM (Seriyalı, Modernləşdirilmiş): Rusiya Hərbi Kosmik Qüvvələri üçün versiya, idarə olunan dartı vektoru olan mühərriklərlə təchiz edilib ki, bu da onun manevr qabiliyyətini artırır, həmçinin yeni elektron mübarizə sistemləri ilə təchiz edilib.
-
Su-30MKA (Çoxfunksiyalı, Kommersiya, Əlcəzair): Əlcəzair Hərbi Hava Qüvvələri üçün versiya.
Su-30 Hindistan, Çin, Əlcəzair, Malayziya, Venesuela və digər ölkələr daxil olmaqla dünyanın onlarla ölkəsinə tədarük edilir. Bu fakt onun beynəlxalq silah bazarında yüksək etibarlılığını, effektivliyini və universallığını təsdiqləyir. Su-30 sələfinin ən yaxşı xüsusiyyətlərini qoruyaraq, müasir hava döyüşünün ən mürəkkəb çağırışlarına cavab vermək qabiliyyətinə malik Rusiya təyyarə istehsalının simvoluna çevrildi.
