"Xizək alpinizmi üzrə Avropa çempionatı" teqi üzrə xəbərlər
Xizək alpinizmi (və ya beynəlxalq dildə Ski Mountaineering) son illərdə qış idman növləri arasında ən sürətlə populyarlaşan sahələrdən birinə çevrilib. 2026-cı il Avropa çempionatı həm idmançıların ustalığı, həm də bu növün rəsmi olaraq Olimpiya ailəsinə daxil olması fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Xizək alpinizmi nədir?
Xizək alpinizmi – iştirakçıların xüsusi xizəklərlə həm yoxuşa dırmaşdığı, həm də eniş etdiyi mürəkkəb bir idman növüdür. Bu yarışlarda idmançılar:
Yoxuş: Xizəklərin altına yapışdırılan xüsusi "dərilər" (skins) vasitəsilə sıldırım yamacları qalxırlar.
Piyada keçid: Bəzi hissələrdə xizəkləri kürəklərinə bağlayıb qayalıqları piyada keçirlər.
Eniş: Zirvədən sürətlə aşağı enərək finişə çatırlar.
2026-cı il Avropa çempionatının əsas məqamları
Bu ilki qitə birinciliyi Avropanın ən yüksək dağ kurortlarında keçirilərək dünyanın ən güclü alpinist-xizəkçilərini bir araya gətirib. Yarışlar bir neçə əsas disiplin üzrə keçirilir:
Yarış növləri:
Sprint: Qısa, lakin çox dinamik yarış (təxminən 3-4 dəqiqə). Burada hər saniyə və texniki keçidlərin sürəti həlledicidir.
Fərdi yarış (Individual): Dağlıq ərazidə uzun məsafəli, bir neçə yoxuş və enişdən ibarət klassik disiplin.
Vertikal (Vertical): Yalnız yoxuşdan ibarət olan, idmançının fiziki gücünü maksimum dərəcədə yoxlayan yarış.
Estafet (Relay): Komanda şəklində keçirilən və tamaşaçılar üçün ən maraqlı olan növlərdən biridir.
Olimpiya perspektivləri və Azərbaycan
2026-cı il Milanda keçiriləcək Qış Olimpiya Oyunlarında xizək alpinizminin proqrama daxil edilməsi bu idman növünə marağı rekord həddə çatdırıb. Avropa çempionatı idmançılar üçün Olimpiadaya ən böyük sınaq və reytinq xalları toplamaq imkanıdır.
Azərbaycanda vəziyyət: Azərbaycanın Şahdağ və Tufandağ kimi beynəlxalq standartlara cavab verən dağ-xizək mərkəzləri bu növün inkişafı üçün böyük potensiala malikdir. Son illərdə ölkəmizdə qış idman növlərinin təbliği, həmçinin beynəlxalq federasiyalarla əməkdaşlıq (məsələn, oxu.az-ın məlumatlarına görə, Şahdağda keçirilən beynəlxalq seriyalı yarışlar) Azərbaycanın gələcəkdə bu növ üzrə təmsil olunacağına ümid verir.
Favoritlər və Liderlər
Avropa çempionatında ənənəvi olaraq İtaliya, Fransa, İsveçrə və İspaniya idmançıları liderlik edirlər. Bu ölkələrin idmançıları həm texniki hazırlıq, həm də dağ şəraitinə uyğunlaşma baxımından ən yüksək nəticələri nümayiş etdirirlər.
Niyə bu yarışları izləməli?
Ekstremallıq: Yarışlar dəniz səviyyəsindən 2000-3000 metr yüksəklikdə keçirilir.
Mənzərə: Tamaşaçılar üçün dağların əsrarəngiz görüntüləri fonunda adrenalin dolu anlar təqdim olunur.
Strategiya: Qalib gəlmək üçün təkcə sürətli qaçmaq deyil, həm də xizəkləri saniyələr içində söküb-yığmaq qabiliyyəti lazımdır.
Maraqlı fakt: Xizək alpinistləri yarış zamanı saatda 1000 metrdən çox hündürlük fərqini qət edə bilirlər ki, bu da insan orqanizminin dözümlülük limitlərini göstərir.
