Yeni Suraxanı qəsəbəsi: tarixi, əhalisi və müalicəvi əhəmiyyəti

Yeni Suraxanı qəsəbəsi Bakı şəhərinin Suraxanı rayonunda yerləşən inzibati ərazi vahididir. Rayon Bakının cənub-şərq hissəsində, Xəzər dənizinin sahil zolağına yaxın ərazidə yerləşir. Yeni Suraxanı tarixən Kirov adına qəsəbə kimi də tanınıb və vaxtilə fərqli adlarla — o cümlədən Rəsulzadə adı ilə — də adlandırılıb. Qəsəbə Suraxanı rayonunun tərkibinə daxil olan altı qəsəbədən biridir; digərləri Əmircan, Bülbülə, Qaraçuxur, Hövsan və Zığdır.

Tarixi baxımdan əhəmiyyəti

Suraxanı rayonu 1920-ci ilin may ayında yaradılıb və Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin inkişaf tarixi məhz Suraxanı neft yatağının adı ilə bağlıdır. Yeni Suraxanı qəsəbəsi də bu sənaye tarixinin formalaşdığı ərazilərdən biri olub, sovet dövründə neft hasilatı ilə əlaqədar yaranmış yaşayış məntəqələrindən sayılır. Qəsəbənin adı zaman-zaman dəyişsə də, ərazi həmişə Suraxanı rayonunun tərkib hissəsi kimi qalıb.

Əhali və coğrafi göstəricilər

Mövcud məlumatlara əsasən, Yeni Suraxanı qəsəbəsinin əhalisi təxminən 16 min nəfər səviyyəsindədir. Ərazi Suraxanı rayonunun ümumi 122 kvadrat kilometrlik sahəsinin bir hissəsini təşkil edir. Rayonun ümumi əhalisi isə 200 mindən çoxdur və sıx məskunlaşma ilə seçilir. Qəsəbənin coğrafi koordinatları təqribən 40°25′ şimal enliyi və 50°02′ şərq uzunluğu ətrafındadır.

Dini və mədəni obyektlər

Yeni Suraxanı qəsəbəsi ərazisində mühüm dini abidələrdən biri yerləşir — 1999-cu ildə tikilmiş Heydər məscidi qəsəbənin 14 iyul küçəsində fəaliyyət göstərir. Bu məscid həm ərazi sakinləri, həm də rayonun digər hissələrindən gələn insanlar üçün əsas ibadət yerlərindən biridir. Ümumilikdə Suraxanı rayonunda onlarla məscid, mədəniyyət sarayı və kitabxana fəaliyyət göstərir ki, bu da rayonun sosial-mədəni infrastrukturunun inkişaf etdiyini göstərir.

Səhiyyə və müalicəvi əhəmiyyəti

Yeni Suraxanı qəsəbəsinin ən diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri buradakı müalicə müəssisəsidir. Qəsəbədə yerləşən 2 saylı Bərpa xəstəxanası kükürdlü sudan istifadə etməklə oynaqların, fəqərələrin iltihabı və mübadilə xəstəliklərinin müalicəsi ilə məşğul olur. Bu xüsusiyyət Yeni Suraxanını yalnız yaşayış məntəqəsi deyil, həm də bölgədə tanınan bir sağlamlıq mərkəzinə çevirir. Kükürdlü suların müalicəvi əhəmiyyəti Abşeron yarımadasının bir sıra ərazilərində məlum olsa da, Yeni Suraxanıdakı xəstəxana bu baxımdan xüsusi rol oynayır.

İqtisadiyyat və infrastruktur

Suraxanı rayonunun iqtisadiyyatının əsasını neft-qaz və maşınqayırma sənayesi təşkil edir. Yeni Suraxanı qəsəbəsi də bu sənaye zəncirinin bir hissəsi olaraq, tarixən neft hasilatı ilə bağlı infrastrukturun formalaşdığı yerlərdən biri olub. Bundan əlavə, ərazidə Bakı ətrafı dəmiryol xəttinin genişləndirilməsi çərçivəsində yeni sərnişin dayanacağının yaradılması planlaşdırılır ki, bu da qəsəbənin nəqliyyat əlaqələrini daha da yaxşılaşdıracaq.

Nəticə

Yeni Suraxanı qəsəbəsi Bakının Suraxanı rayonunda yerləşən, həm tarixi, həm sənaye, həm də müalicəvi əhəmiyyəti olan bir yaşayış məntəqəsidir. Neft-qaz sənayesinin izlərini daşıyan bu qəsəbə bu gün kükürdlü sulardan istifadə olunan xəstəxanası, dini abidələri və inkişaf edən infrastrukturu ilə diqqəti cəlb edir.