Avropa İttifaqına (Aİ) daha çox enerji tədarükü, Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlıq, Avropa liderləri ilə ikitərəfli görüşlər və Ermənistanla tarixi sülh prosesinin irəlilədilməsi istiqamətində yeni müzakirələr Azərbaycanın Dublində keçirilən Avropa Siyasi Birliyinin 9-cu Sammitində iştirakının əsas yekunları olub.
Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Euronews"un Prezident İlham Əliyevin sammit çərçivəsində keçirdiyi görüşlərə həsr olunan məqaləsində bildirilib.
Aİ ilə energetika əməkdaşlığının genişləndirilməsi
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev cümə axşamı Dublində keçirilən 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammitində çıxışı zamanı ölkəsinin Avropaya enerji tədarükünü artıracağını və şaxələndirəcəyini bildirib. Hazırda Azərbaycan qazı Aİ-nin 10 üzv dövlətinə çatdırılır.
Sammit çərçivəsində İlham Əliyev Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta ilə də görüşüb. Tərəflər Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında qaz tədarükü sahəsində uğurlu əməkdaşlığın davam etdirilməsi kontekstində uzunmüddətli enerji müqavilələrini müzakirə ediblər.
Antonio Koşta isə yeni Aİ-Azərbaycan sazişi üzrə danışıqların bərpasını vətəndaşlar üçün yaxşı xəbər adlandırıb. Qeyd edək ki, Azərbaycan və Aİ arasında Enerji Sahəsində Strateji Tərəfdaşlıq 2022-ci ildə yaradılıb.
Koşta görüşü şərh edərkən Aİ-Azərbaycan əməkdaşlığının qarşılıqlı faydasını vurğulayıb: "Bu il Aİ-Azərbaycan münasibətləri üçün mühüm il olub. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh artıq reallığa çevrildiyindən, Aİ regionda yaşayan insanların bu prosesdən faydalanmasını təmin etmək üçün də investisiyalar yatırır".
İlham Əliyev Azərbaycanın Avropa İttifaqına qaz ixracını 8 milyard kubmetrdən 13 milyard kubmetrə çatdırdığını bildirib. Bu həcm ölkənin ümumi qaz ixracının təxminən yarısını təşkil edir.
Əməkdaşlıq bərpaolunan enerji sahəsini də əhatə edir. Bu istiqamət Azərbaycanın strateji milli hədəflərindən biridir. İlham Əliyev Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Bolqarıstan arasında bərpaolunan enerjinin Avropa bazarlarına ixracı ilə bağlı əldə edilmiş razılaşmanı xüsusi vurğulayıb.
Koşta və Əliyev Naxçıvan dəmir yolu layihəsi ilə bağlı Avropa İttifaqının qiymətləndirməsinin tezliklə başa çatacağını da bildiriblər. Görüşdə Asiyanı Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya vasitəsilə Avropa ilə birləşdirən, Qara dənizə çıxışı təmin edən Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı da müzakirə olunub.
Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlıq
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem Dublində keçirilən sammit çərçivəsində Azərbaycanla Birləşmiş Krallıq arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə imzalayıblar.
Yeni strateji çərçivə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı, ticarət və investisiyaların genişləndirilməsini, bərpaolunan enerjini, infrastrukturu, süni intellekti və qabaqcıl texnologiyaları əhatə edir.
Britaniya rəsmiləri münasibətlərin tarixi mərhələyə çatdığını bildiriblər. Hər iki lider yeni saziş çərçivəsində qarşılıqlı ticarətin, müdafiə sahəsində əməkdaşlığın və özəl sektorun investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsinə sadiq olduqlarını vurğulayıblar.
Bu razılaşmaya əsasən, Böyük Britaniya və Azərbaycan regional sülh və sabitliyi dəstəkləmək məqsədilə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək barədə razılığa gəliblər. Bu əməkdaşlıq dəyişən təhlükəsizlik çağırışları və təhdidlərinə cavab olaraq geniş spektrli prioritetləri əhatə edəcək.
Tərəflər həmçinin Orta Dəhlizin inkişafını, eləcə də sərhədlərarası ticarət və investisiyaları asanlaşdıran nəqliyyat, logistika və infrastruktur layihələrini dəstəkləmək barədə razılığa gəliblər.
Ermənistanla sülh prosesi və TRIPP layihəsi
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla da görüşərək sülh prosesinin möhkəmləndirilməsi, sərhədlərin delimitasiyası, su ehtiyatları sahəsində əməkdaşlıq, elektrik şəbəkələrinin birləşdirilməsi və etimad quruculuğu tədbirlərini müzakirə edib.
Liderlər, həmçinin Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutunu (TRIPP, Zəngəzur dəhlizi), o cümlədən onun dəmir yolu və avtomobil yolu komponentlərinin planlaşdırılması istiqamətində görülən işləri nəzərdən keçiriblər.
Avropa ölkələri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi
İlham Əliyev Yunanıstanın Baş naziri Kiriakos Mitsotakislə də görüşüb. Tərəflər Azərbaycan-Yunanıstan ikitərəfli münasibətləri çərçivəsində Cənub Qaz Dəhlizinin infrastrukturunun, xüsusilə Trans-Adriatik Boru Kəmərinin (TAP) inkişafını müzakirə ediblər.
Azərbaycan Prezidenti Moldova Prezidenti Maya Sandu ilə də danışıqlar aparıb. Görüşdə enerji əməkdaşlığı, Moldovanın enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, iqtisadi və ticarət əlaqələri, xüsusilə kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq məsələləri diqqət mərkəzində olub.
Azərbaycan Prezidenti həmçinin Bolqarıstanın Baş naziri Rumen Radev və Çexiyanın Baş naziri Andrey Babiş ilə energetika sahəsində danışıqlar aparıb.
