Rusiya noyabrın 1-dən Ermənistana qaz tədarükünü tamamilə dayandıra bilər. Moskva bunun baş verməməsi üçün Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan qarşısında bir sıra tələblər irəli sürüb. "Hraparak" bildirir ki, tələblərdən biri Gümrüdə yerləşən 102-ci Rusiya hərbi bazası məsələsinin müzakirəsindən imtina edilməsidir. Digər tələb Rusiyanın iştirakı olan şirkətlərə, o cümlədən dəmir yolu və "Qazprom"a qarşı tədbirlərin dayandırılması ilə bağlıdır.
Moskva həmçinin Ermənistanın Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlük prosesinin dayandırılmasını tələb edir. Qəzet bu məsələdə ya Aİ-yə üzvlük prosesinin başlanması ilə bağlı qanunun ləğvinin, ya da bu məsələ üzrə referendum tarixinin elan olunmasının tələb edildiyini bildirir.
Digər tələb kimi Ermənistan hakimiyyətinin Rusiya yönümlü hesab etdiyi siyasətçilərə qarşı təqibləri dayandırmasının vacibliyi qeyd olunur.
Bundan əlavə, Rusiya üçün məqbul olan baş nazir müavininin təyin edilməsinin də istəklər sırasında olduğu vurğulanır.
Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq Şəbnəm Həsənova bildirib ki, Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa məsələləri üzrə departamentinin direktoru Vladislav Maslennikov Ermənistan-Aİ münasibətlərinin inkişafına dair Moskvanın yanaşmasını ortaya qoyub.
Ekspert əlavə edib ki, Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşması siyasəti Moskvada suallar doğurur:
"Rusiyalı diplomat xüsusilə Avropa İttifaqı qanunvericiliyi ilə Avrasiya İqtisadi İttifaqının hüquqi çərçivəsi arasında prinsipial uyğunsuzluğun mövcudluğunu qeyd edib. Hesab olunur ki, Brüsselin Ermənistanla münasibətlərin inkişafına göstərdiyi maraq artıq demonstrativ şəkildə özünü təzahür edir. Avropa İttifaqının axır vaxtlar Moskva əleyhinə siyasət yürütməsi açıq görünür. Belə ki, Brüsselin Ermənistanla əməkdaşlığının arxasında sadəcə iqtisadi məqsədlərin olduğunu iddia etmək, şübhəsiz ki, sadəlövh yanaşma olardı. Avropa İttifaqının əsas prioriteti Ermənistanın iqtisadi inkişafından daha çox Rusiyanın maraqlarına zərbə vurulması və öz geosiyasi məqsədlərini bölgədə həyata keçirməkdir. Bu açıqlamanın özü də Moskvanın Ermənistanın Avropa strukturları ilə münasibətlərinin dərinləşməsinə göstərdiyi sərt reaksiyadan xəbər verir. Habelə, nəzərə alınmalıdır ki, Rusiya tərəfi Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini sadəcə ikitərəfli kontekstdə deyil, Rusiya ilə bütövlükdə Qərb arasında daha geniş geosiyasi rəqabətin bir komponenti kimi dəyərləndirir. Diqqətçəkən məqamlar çoxdur, lakin əsas məsələ ondan ibarətdir ki, Ermənistan həm Avropa İttifaqı, həm də Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində əməkdaşlığı davam etdirir. Buna görə də Moskva öz narahatlığını dilə gətirir. Bu iki inteqrasiyanın uzunmüddətli perspektivdə nə qədər uzlaşa biləcəyi suallar doğurur. Diplomatın açıqlaması göstərir ki, Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşması Moskva tərəfindən sadəcə iqtisadi anlamda qəbul edilmir. Bu, həm də siyasi əməkdaşlıq kimi başa düşülür".
"Rusiya Prezidenti Vladimir Putin sentyabrın 1-də Nikol Paşinyanla görüşündə Ermənistanın Avropa İttifaqına üzvlük prosesinə başlamasının faktiki olaraq Avrasiya İqtisadi İttifaqından çıxmaq anlamına gəldiyini bildirdi. Bu baxımdan Moskva gələcək münasibətləri müəyyənləşdirmək üçün İrəvandan dəqiqləşdirmə və konkret mövqe gözləyir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova da Ermənistanın Avropaya inteqrasiya planlarını Avrasiya İqtisadi İttifaqı tərəfdaşları ilə müzakirə etmədən həyata keçirdiyini nəzərə çatdırıb. Moskvanın mövqeyi bundan ibarətdir ki, problem iki inteqrasiya modelinin normativ-hüquqi standartları arasındakı ziddiyyətlərdən ibarətdir. Prosesin praktiki nəticələri arasında Ermənistanın ixrac imkanları ilə bağlı yaranan risklər də var", deyə Ş.Həsənova bildirib.
Politoloq həmçinin xatırladıb ki, Rusiyanın Kənd Təsərrüfatı Nəzarəti Xidməti Ermənistandan karantin nəzarətində olan məhsulların idxalına və onların Rusiya ərazisindən Avrasiya İqtisadi İttifaqı ölkələrinə tranzitinə məhdudiyyətlər tətbiq edir:
"Təbii ki, Rusiya bu qurum tərəfindən qəbul edilmiş qərarı siyasi səbəblərlə deyil, Ermənistan istehsalçılarının məhsullarının keyfiyyətinə nəzarətin yetərli olmaması ilə əlaqələndirir. Deməli, Ermənistanın qarşısında paralel istiqamətlər var. Biri Avropa İttifaqı ilə siyasi-iqtisadi yaxınlaşmanın dərinləşdirilməsi, digəri isə Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində mövcud iqtisadi əlaqələrin qorunması, habelə münasibətlərə xələl gəlməməsidir.
Rusiya tərəfinin açıqlamaları onu göstərir ki, Ermənistanın ikibaşlı siyasət yürütməsi risklər formalaşdırır. Bu isə Ermənistanın xarici iqtisadi və inteqrasiya siyasəti ilə bağlı müzakirələrin yalnız siyasi deyil, həm də ixrac, bazarlara çıxış və regional iqtisadi əlaqələr baxımından əhəmiyyətli olduğunu göstərir".
