"El-Ninyo" teqi üzrə xəbərlər
El-Ninyo — sadəcə təbiətin şıltaqlığı deyil, Sakit okeanın ekvator hissəsində meydana gələn güclü okean və atmosfer hadisəsidir. Prosesin mahiyyəti səth sularının temperaturunun anomal artmasından ibarətdir ki, bu da vərdiş edilmiş küləklərin (passatların) sirkulyasiyasını tamamilə dəyişir.
Bu necə baş verir?
Normal şəraitdə passatlar isti suları Cənubi Amerika sahillərindən Asiyaya doğru qovur. Lakin El-Ninyo fazası zamanı bu küləklər zəifləyir və ya hətta istiqamətini dəyişir. Nəticədə, nəhəng isti su kütlələri Peru və Ekvador sahillərinə geri qayıdır. Bu, apvellinq prosesini — dərinliklərdən gələn soyuq və qidalı maddələrlə zəngin suların yuxarı qalxmasını bloklayır ki, bu da balıqçılıq sənayesinə sarsıdıcı zərbə vurur.
Dünya üçün nəticələri
Bu fenomen qlobal miqyasda "domino effekti" yaradır:
Quraqlıq və yanğınlar: Avstraliya, İndoneziya və Cənubi Asiyanın bəzi hissələrində ekstremal quraqlıq hökm sürür.
Daşqınlar: Amerikanın qərb sahillərinə rekord miqdarda yağışlar yağır.
Qlobal istiləşmə: El-Ninyo atmosferə nəhəng miqdarda istilik buraxır, bu da onun aktiv olduğu illəri çox vaxt müşahidə tarixinın ən isti illərinə çevirir.
Bu gün alimlər bu hadisənin dövrlərini diqqətlə izləyirlər, çünki antropogen iqlim dəyişikliyi şəraitində El-Ninyonun nəticələri dünya iqtisadiyyatı və kənd təsərrüfatı üçün daha proqnozlaşdırılmaz və dağıdıcı xarakter alır.
