Dünyanın aparıcı banklarının iqtisadçıları və analitikləri "super El-Ninyo" iqlim fenomeni səbəbindən qlobal ərzaq bazarında ciddi şokun yaşana biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edirlər.
Oxu.Az "The Guardian" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, proqnozlara əsasən, bu fenomenin fəsadları 2028-ci ilə qədər hiss oluna və Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginlikdən qaynaqlanan mövcud qiymət artımını daha da dərinləşdirə bilər.
ABŞ-nin Milli Okean və Atmosfer Tədqiqatları İdarəsi (NOAA) Sakit okeanda isti şəraitin bərqərar olduğunu təsdiqləyib. Okean suyunun səth temperaturunun normadan 2 dərəcədən çox yüksəlməsi ehtimalı 63% qiymətləndirilir. Alimlər qeyd edirlər ki, 2026-2027-ci illərin cari El-Ninyo tsiklinin dünyanın müxtəlif regionlarında quraqlıq, daşqın və fırtınalara yol aça biləcək "çox güclü" bir fenomene çevrilmək ehtimalı tarixi baxımdan olduqca yüksəkdir.
"Goldman Sachs" analitiklərinin hesablamalarına görə, bu El-Ninyonun gücü ərzaq məhsullarının dünya bazarındakı qiymətlərində 15.8%-lik sıçrayışa səbəb ola bilər. Avrozonada isə ərzaq inflyasiyasının 1.3% artacağı proqnozlaşdırılır.
Analitiklərdə xüsusi təşviş doğuran məqam cari qiymət artımından artıq zərər çəkmiş aşağı gəlirli ölkələrin vəziyyətidir. Risk zonasında əsasən düyü, buğda, şəkər qamışı, qəhvə, kakao və palma yağı məhsulları yer alır. İtaliyanın "UniCredit" bankı xəbərdarlıq edir ki, əsas ərzaq malları üzrə qiymət şokları 10-50%, ən həssas bitkilər üzrə isə 50-100%-i keçə bilər.
Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (WMO) məlumatına görə, Sakit okeanın tropik sularında formalaşmağa başlayan El-Ninyo sürətlə güc toplayır. Təşkilat ekspertləri proqnozlaşdırırlar ki, artıq 2026-cı ilin iyul-sentyabr ayları aralığında iqlim güclü El-Ninyo fazasına keçəcək.
