Qobu qəsəbəsi: tarixi, coğrafi mövqeyi, əhalisi və mədəni irsi

Qobu qəsəbəsi Azərbaycan Respublikasının Abşeron rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan şəhər tipli qəsəbədir. Bakı şəhərindən uzaq olmayan bu qəsəbə Abşeronun ən qədim yaşayış məskənlərindən biri hesab olunur. Qobu qəsəbəsinin adı "çökəklik", "müvəqqəti su axarı olan dərə, düzən" mənalarını verir və bu ad qəsəbənin yerləşdiyi relyefin xüsusiyyətlərini əks etdirir. Ərazi hər tərəfdən Şubanı dağları ilə əhatə olunub.

Qobu qəsəbəsinin tarixi

Tarixçi Sara Aşurbəylinin apardığı tədqiqatlara əsasən, Qobu kəndinin təxminən 700 il tarixi olduğu ehtimal edilir. Qobu Abşeronun orta əsrlərə aid qədim kəndlərindən biri olsa da, tarixi hələ də kifayət qədər öyrənilməmişdir. Məlum tarixi mənbələrə görə, 1747–1806-cı illər arasında Qobu kəndi Bakı xanlığının, 1806–1920-ci illərdə isə Bakı quberniyasının Bakı qəzasının tərkibinə daxil olub. Sovet dövründə qəsəbədə ilk yaşayış evlərinin 1958-ci ildə salındığı bildirilir.

1933-cü il mayın 18-də Puta-Şubanı yatağındakı neft quyusunun fontan vurması nəticəsində Lökbatan qəsəbəsi yaradılarkən, Qobudan çoxlu sayda sakin neft mədənlərində işləmək üçün Lökbatana köçüb. Bu səbəbdən bu gün də Lökbatanda əsasən Qobu mənşəli sakinlərin yaşadığı böyük məhəllə mövcuddur.

Coğrafi mövqeyi və iqlimi

Qobu qəsəbəsi Abşeron yarımadasının relyef xüsusiyyətlərinə uyğun ərazidə yerləşir. Qəsəbənin iqlimi yarımsəhra tipinə aiddir, illik orta hava temperaturu təxminən +14,2°C təşkil edir. Ərazinin sahəsi mənbələrə görə fərqli göstərilsə də, qəsəbənin əhalisi minlərlə nəfərdən ibarətdir və sakinlərin əsas məşğuliyyəti tarixən maldarlıq olub.

Əhalisi və məişəti

Qobu qəsəbəsi Abşeron rayonunun ən çox əhalisi olan yaşayış məntəqələrindən biridir. Qəsəbədə minlərlə təsərrüfat qeydə alınıb və əhalinin əsas hissəsi heyvandarlıqla məşğul olur. Digər Bakı ətrafı kəndlərlə müqayisədə Qobu qəbiristanlığının daha böyük olması tarixən ərazidə əhalinin sıx məskunlaşdığını göstərir.

Mədəni irs və tanınmış şəxsiyyətlər

Qobu qəsəbəsi tarix boyu çoxsaylı din xadimləri, ziyalılar və alimlərin yetişdiyi məkan kimi tanınır. Bu kənddən şeyxlər, mollalar, mirzələr və digər tanınmış şəxslər çıxıb. Onların arasında xalq rəssamı kimi tanınan yaradıcı şəxsiyyət də vardır. Qobuda hicri-qəmər təqvimi ilə 1300-cü ildə (miladi tarixlə 1882-ci il) inşa edilmiş tarixi hamam da mövcuddur. Şərq memarlıq üslubunda tikilmiş bu hamam Qobunun memarlıq irsinin qiymətli nümunələrindən biridir.

Müasir dövrdə Qobu qəsəbəsi

Bu gün Qobu qəsəbəsi Abşeron rayonunun aktiv inkişaf edən yaşayış məntəqələrindən biridir. Qəsəbədə infrastruktur layihələri həyata keçirilir, sosial obyektlər tikilir və sakinlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində işlər davam etdirilir. Qədim tarixi ilə yanaşı, müasir inkişaf tempini də özündə birləşdirən Qobu, Abşeronun mühüm mərkəzlərindən biri kimi əhəmiyyətini qoruyub saxlayır.