Şəki rayonu: inkişaf, turizm və tarix

Böyük Qafqazın cənub yamaclarında, mənzərəli bir məkanda yerləşən Şəki rayonu Azərbaycanın ən qədim, iqtisadi cəhətdən mühüm və turizm baxımından cəlbedici bölgələrindən biridir. Sahəsi 2,43 min kvadratkilometr, əhalisi isə 185 mindən çox olan bu diyar unikal tarixi abidələri, əsrlər boyu qorunub saxlanılan sənətkarlıq ənənələrini və dinamik inkişaf edən müasir infrastrukturu özündə harmonik şəkildə birləşdirir.

Tarixi-mədəni irs və turizm

Şəki haqlı olaraq şimal-qərb bölgəsinin turizm paytaxtı hesab olunur. Şəki şəhərinin tarixi hissəsi məşhur XVIII əsrə aid Şəki xanlarının sarayı ilə birlikdə YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil edilib. Bölgənin qonaqları qədim məhəllələri gəzərək möhtəşəm karvansaraları, qədim məscidləri və ətraf kəndlərdəki (məsələn, Kiş kəndindəki) alban məbədlərini ziyarət edə bilərlər.

Bakı və Şəki şəhərlərini birləşdirən rahat nəqliyyat logistikası sayəsində rayon xarici və yerli turistlərin axınına görə ölkədə stabil olaraq aparıcı mövqelərdən birini tutur. Bölgənin mədəni həyatı beynəlxalq tədbirlərlə zəngindir. Bunların arasında hər il dünyanın müxtəlif ölkələrindən musiqiçiləri bir araya gətirən "İpək Yolu" Beynəlxalq Musiqi Festivalı xüsusi yer tutur. Məşhur Şəki qastronomiyası — dulusçuluq qablarında hazırlanan ənənəvi piti şorbası və əfsanəvi Şəki paxlavası (halvası) səyahətçilər üçün əlavə cazibə qüvvəsidir.

İqtisadiyyat və aqrar sektor: 2026–2030-cu illərin hədəfləri

Şəki rayonu Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafına mühüm töhfə verir. Aktual statistik məlumatlara əsasən, rayonun əsas istehsal sahələrində illik buraxılışın həcmi 650 milyon manatı ötür. Bu göstəricinin təxminən yarısı kənd təsərrüfatının payına düşür və bu sahə aparıcı rol oynayır.

"Kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakulturanın inkişafına dair 2026–2030-cu illər üzrə Dövlət Proqramı" çərçivəsində Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu innovativ inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Əsas diqqət aşağıdakı istiqamətlərə yönəldilib:

- Ənənəvi sahələr: ipəkçilik, tütünçülük, bağçılıq və taxılçılığın yenidən canlandırılması.

- Modernləşmə: səmərəli suvarma üçün su resurslarının idarə edilməsinin qabaqcıl sistemlərinin tətbiqi.

- Emal sənayesi: əlavə dəyər zəncirinin yaradılması və rəqəmsal platformalar vasitəsilə yerli fermerlərin dəstəklənməsi.

Rayonun sənaye potensialını qida və yüngül sənaye sahələrinə yönəlmiş 25-ə yaxın irili-xırdalı müəssisə təşkil edir. Paralel olaraq, rayonda sosial infrastruktur da fəal şəkildə inkişaf etdirilir: müasir modul tipli məktəblər tikilir, fiber-optik rabitə xətləri çəkilir və yeni iş yerləri açılır ki, bu da yerli əhalinin həyat səviyyəsinin davamlı yüksəlməsini təmin edir.