Avropa İttifaqı (Aİ) Şurası Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksi ilə əlaqəli 1 569 Rusiya şirkətinə və onların rəhbərlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Bu, 2022-ci ildən bəri Aİ tərəfindən razılaşdırılmış ən böyük fərdi sanksiya siyahıları paketidir. Siyahıya 826 Rusiya şirkəti və həmin müəssisələrin baş direktoru vəzifəsini tutan 743 nəfər daxil edilib. Aİ Şurasının məlumatına görə, şirkətlər Rusiya raketləri, pilotsuz uçuş aparatları və aviasiya texnikası üçün əsas komponentləri tədarük edirlər. Xüsusilə də söhbət elektronika, yarımkeçiricilər, mikrosxemlər, rabitə vasitələri, radiolokasiya avadanlıqları, naviqasiya sistemləri, partlayıcı maddələr və döyüş sursatlarından gedir. Şirkətlərin ümumi illik dövriyyəsi azı 20 milyard avro təşkil edir, onlarda 250 mindən çox insan çalışır. Yeni paketin qəbul edilməsindən sonra Ukraynanın ərazi bütövlüyünün pozulması ilə əlaqədar rejim çərçivəsində Aİ sanksiyalarına məruz qalan fiziki və hüquqi şəxslərin ümumi sayı 4 600-ə yaxınlaşıb.
Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan italiyalı politoloq Karlo Marino bildirib ki, Avropa İttifaqı (Aİ) Rusiyaya qarşı indiyədək tətbiq etdiyi ən genişmiqyaslı sanksiya paketini təsdiqləyərək, fiziki və hüquqi şəxsi eyni vaxtda qara siyahıya salıb, lakin rekord miqyas bu addımın arxasında duran daha dərin reallığı gizlədir:
"Moskvanın iqtisadi imkanlarını məhdudlaşdırmaq üçün Aİ-nin əlində qalan vasitələr getdikcə azalır. Buna səbəb həm ittifaq daxilindəki fikir ayrılıqlarının dərinləşməsi, həm də artıq 22-ci mərhələsinə çatan sanksiya rejiminin effektivliyinin tədricən zəifləməsidir. Aİ-nin xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas bazar ertəsi sosial şəbəkədə verdiyi açıqlamada xarici işlər nazirlərinin Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksi ilə əlaqəli təxminən 1 600 şirkət və fiziki şəxsin sanksiya siyahısına əlavə edilməsini təsdiqlədiklərini bildirib. Aİ Şurasının rəsmi jurnalda dərc olunan qərarına əsasən, qara siyahıdakı qeydlərin sayı təxminən 3 100-dən 4 700-ə yüksəlib. Beləliklə, siyahı bir dəfəyə təxminən 1.5 dəfə genişləndirilib. Sanksiyaların hədəfində əsasən müdafiə sənayesi sektorunun nümayəndələri dayanır: 826 şirkət və 743 fiziki şəxs. Onların arasında gəmiqayırma zavodlarının, qaz turbinləri istehsalçılarının, şin istehsalı holdinqlərinin və raket istehsalı müəssisələrinin rəhbərləri var. Kallasın sözlərinə görə, yeni siyahıya daxil edilənlərin yarıdan çoxu ballistik raketlərin istehsalı ilə əlaqəlidir. Paket çərçivəsində Krım, Donbas və Novorossiya ərazilərindən Rusiyanın Dövlət Dumasına keçirilən seçkidə iştirak etmiş 77 nəfər də sanksiyalara məruz qalıb. Kağız üzərində bu, 2022-ci ilin fevralından bəri Aİ-nin Rusiyaya qarşı sanksiya mexanizminin bir dəfəyə həyata keçirilən ən böyük sanksiyasıdır. Lakin praktikada paketdə ticarətə və iqtisadi fəaliyyətə dair əhəmiyyətli yeni məhdudiyyətlər yoxdur. Bu mühüm boşluq onu göstərir ki, Brüssel bütün 27 üzv dövlətin razılığını ala biləcəyi təsirli iqtisadi təzyiq vasitələrinin son həddinə yaxınlaşır".
"Bu addımın müharibənin gedişatına necə təsir edəcəyi də ziddiyyətli mənzərə yaradır. Sanksiyalar Ukraynanın şəhərlərinə qarşı raket və dron hücumlarında istifadə olunan silahların istehsalını təmin edən təchizat və istehsal zəncirlərini hədəfə alır. Aİ müəssisə rəhbərlərinin aktivlərini dondurmaq və onların səfərlərini qadağan etməklə silah istehsalını ləngitməyi və istehsal xərclərini artırmağı hədəfləyir. Bununla belə, bu tədbirlərin döyüş meydanındakı real təsiri hələ də qeyri-müəyyəndir. Sanksiya yorğunluğu artıq Brüsseldə müzakirə olunan narahatlıq deyil, açıq şəkildə etiraf edilən reallıqdır. Avropa Komissiyasının iqtisadiyyat üzrə komissarı Valdis Dombrovskis bu yaxınlarda verdiyi müsahibədə "təxminən beş illik münaqişədən sonra müəyyən yorğunluq yaranıb", deyə bildirib. O, bunu əvvəllər sanksiya siyahılarına daxil edilmiş bəzi rusiyalı iş adamlarının sonradan həmin siyahılardan çıxarılması ilə əlaqələndirib", - analitik deyib.
Müsahibimizin sözlərinə görə geosiyasi şərait də dəyişib:
"Vaşinqtonun Rusiyadan dizel yanacağının idxalına icazə vermək barədə son qərarı Avropadakı müttəfiqlərin kəskin narazılığına səbəb olub, Qərbin vahid mövqeyinin nə dərəcədə məhdud olduğunu bir daha nümayiş etdirib. Əgər ilkin sanksiya koalisiyasının əsas təşəbbüskarı olan ABŞ öz məhdudiyyətlərini seçici şəkildə yumşaldırsa, Aİ-nin 22-ci sanksiya paketi strateji təzyiqin gücləndirilməsindən daha çox, bürokratik mexanizmin ətalət nəticəsində davam edən fəaliyyəti təsiri bağışlaya bilər. Lakin daha yaxın və birbaşa diqqət tələb edən məsələ Aİ-nin öz daxilində baş verənlərdir. İttifaqın sanksiya rejiminin qəbul edilməsi üçün bütün 27 üzv dövlətin yekdil razılığı tələb olunur. Bu tələb isə dəfələrlə üzv ölkələr arasında fikir ayrılıqları ilə nəticələnib".
