Ağdam rayonu: tarixi və bərpası 

Azərbaycanın Qarabağ iqtisadi rayonunun mərkəzində yerləşən Ağdam rayonu, tarixən ölkənin ən böyük və ən mühüm sənaye, mədəniyyət və kənd təsərrüfatı mərkəzlərindən biri olub. Aran və dağətəyi Qarabağın kəsişməsində əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan bu region, bu gün özünün ikinci doğuluşunun genişmiqyaslı mərhələsini yaşayır.

Tarixi və mədəni irsi

1930-cu ildə inzibati vahid kimi təsis edilən Ağdam rayonu qədim tarixi ilə tanınır. Mərkəzi şəhərin adı türk mənşəli "ağ ev" və ya "işıqlı bina" ifadəsindən götürülüb ki, bu da ilkin olaraq əhəngdaşından tikilmiş qədim tikililərə işarə edirdi. 1990-cı illərin əvvəllərinə qədər region inkişaf etmiş şərabçılığı, maşınqayırması, unikal Çörək muzeyi və görkəmli memarlıq abidələri ilə məşhur idi. Bu abidələr arasında Qarabağ xanlığının banisi Pənahəli xanın "Imarət" saray kompleksi xüsusi yer tutur.

Müasir mərhələ: "Ağıllı şəhər" və sənaye sıçrayışı

2020-ci ildə Azərbaycanın nəzarətinə qaytarıldıqdan sonra Ağdam rayonunda "sıfırdan tikinti" prinsipi əsasında kompleks bərpa işlərinə başlanılıb. Ağdamın müasir baş planı "Smart City" ("Ağıllı şəhər") konsepsiyasına, yaşıl enerjinin tətbiqinə və ekoloji cəhətdən təmiz şəhər mühitinin yaradılmasına yönəlib.

Yerli iqtisadiyyatın dirçəlişinin ən mühüm hərəkətverici qüvvəsi Ağdam Sənaye Parkı olub. Burada tikinti materialları, tekstil, qida məhsulları və avadanlıqların istehsalı üzrə müəssisələr fəal şəkildə açılır ki, bu da irimiqyaslı daxili və xarici investisiyaları cəlb edir. Paralel olaraq, rayonun aqrar potensialı da bərpa olunur: münbit torpaqların təmizlənməsi və rekultivasiyası aparılır, suvarma sistemləri müasirləşdirilir.

Gələcəyin loqistika və nəqliyyatı

Rayonun coğrafi mövqeyi onu regionun əsas nəqliyyat-loqistika qovşağına çevirir. Yeni çoxzolaqlı avtomobil yolları və tikilməkdə olan dəmir yolu xətti Ağdam rayonunu beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinə inteqrasiya edir. Yeni infrastruktur nəinki Qarabağ şəhərlərini Bakı ilə birləşdirir, həm də xarici bazarlara birbaşa çıxışlar açaraq uzunmüddətli iqtisadi artım üçün möhkəm təməl yaradır.