"Kaya Kallas" teqi üzrə xəbərlər
Kaya Kallas Estoniyanın görkəmli siyasətçisidir, ölkənin ilk qadın baş naziri (2021–2024) və 2024-cü ilin dekabrından Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsidir. Onun karyerası hüquq, Avropa Parlamentində fəaliyyət və İslahat Partiyasının rəhbərliyini əhatə edir. 2025-ci ildə Kallasın adı Aİ-dəki yüksək vəzifəyə keçidi və ərinin Rusiyada biznes fəaliyyəti ilə bağlı ittihamlarla əlaqədar müzakirələrə səbəb olub.
Erkən illər və təhsil
Kaya Kallas 18 iyun 1977-ci ildə Tallində, Estoniyanın keçmiş baş naziri və Avrokomissarı Siim Kallasın ailəsində anadan olub. Anası Kristi Kallas 1949-cu ildə Sibirə deportasiya edilib. Kaja 1999-cu ildə Tartu Universitetinin hüquq fakültəsini bitirərək hüquq bakalavri dərəcəsi alıb. 2007–2010-cu illərdə Estoniya Biznes Məktəbində biznes idarəçiliyi üzrə magistr dərəcəsi (EMBA) qazanıb. Eston, ingilis, rus, fin və fransız dillərini sərbəst bilən Kallas gəncliyindən siyasətə və beynəlxalq münasibətlərə maraq göstərib.
Karyerasının başlanğıcı
Siyasətə qoşulmazdan əvvəl Kaya Kallas hüquqşünas kimi çalışıb, Avropa və Estoniya rəqabət hüququ üzrə ixtisaslaşmışdı. 1996–1997-ci illərdə Tartudakı “Vanemuine” teatrında rejissor köməkçisi olub, daha sonra Luiga Mody Hääl Borenius və Tark & Co hüquq firmalarında işləyib. 2010–2011-ci illərdə Estoniya Biznes Məktəbində dərs deyib. Hüquq və idarəetmə sahəsindəki təcrübəsi onun siyasi karyerasının təməlini qoyub.
Siyasi karyera
2010-cu ildə Kaya Kallas atasının qurduğu İslahat Partiyasına qoşulub. 2011–2014-cü illərdə Estoniya parlamentində (Riigikogu) deputat olub və iqtisadiyyat komitəsinə rəhbərlik edib. 2014–2018-ci illərdə Avropa Parlamentində çalışıb, rəqəmsal bazar, energetika və Aİ-Ukrayna münasibətləri ilə məşğul olub. 2018-ci ildə İslahat Partiyasının ilk qadın sədri seçilib. 2019-cu il seçkilərində partiyası 34 yer qazanıb, lakin koalisiya qura bilməyib. 2021-ci ilin yanvarında Yuri Ratasın korrupsiya skandalı səbəbindən istefa verməsindən sonra Kallas Estoniyanın ilk qadın baş naziri olub.
Baş nazir kimi fəaliyyəti
Baş nazir kimi (2021–2024) Kallas pandemiya, enerji təhlükəsizliyi və Ukraynaya dəstək məsələləri ilə məşğul olub. O, vahid eston dilli təhsil sistemini və sovet abidələrinin sökülməsini dəstəkləyib. Rusiyaya qarşı sərt mövqeyi, o cümlədən sanksiyalara çağırışlar və NATOnun Baltikyanı ölkələrdə gücləndirilməsi mübahisələrə səbəb olub. 2022-ci ilin iyulunda təhsil qanunu ilə bağlı fikir ayrılıqları səbəbindən istefa verib, lakin tezliklə yeni kabinetə rəhbərlik edib. 2023-cü ilin aprelində partiyası seçkilərdə qələbə qazanaraq mövqeyini gücləndirib.
Skandallar və istefa
2023-cü ilin avqustunda Kallasın əri Arvo Hallikin Stark Logistics şirkəti vasitəsilə Rusiyaya logistika təminatı ilə bağlı biznes fəaliyyəti ilə əlaqədar skandal yaranıb. Bu, onun anti-Rusiya ritorikasına zidd idi və müxalifətin tənqidinə səbəb olub. Kallas ərinin Rusiya ilə işgüzar əlaqələri dayandırdığını bildirib. 2024-cü ilin iyulunda o, Jozep Borreli əvəz etmək üçün Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi vəzifəsinə keçmək üçün istefa verib.
Şəxsi həyatı
Kaya Kallas 2002–2006-cı illərdə Roomet Leygerlə evli olub. 2018-ci ildən bankir Arvo Halliklə evlidir. Cütlüyün 2011-ci ildə doğulmuş Sten adlı oğlu var. Kallas qolf, xizək sürmə və rollerblading kimi idman növləri ilə məşğuldur. Onun sağlam həyat tərzi və aktiv imici tez-tez mediada müzakirə olunur.
Nəticə
Kaya Kallas islahatlara və Avropa inteqrasiyasına sadiqliyi ilə seçilən siyasətçidir. 2024-cü ildə Avropa diplomatiyasının rəhbəri kimi fəaliyyətə başlaması onun beynəlxalq nüfuzunu vurğulayır. Skandallara baxmayaraq, o, Estoniya və Aİ-nin ən görkəmli simalarından biridir.
