"Qırmızı dəniz" teqi üzrə xəbərlər
Qırmızı dəniz: dünya ticarətinin əsas şah damarı və gərgin region
Qırmızı dəniz xəritədə dar zolağa bənzəsə də, dünya iqtisadiyyatı üçün ən həssas nöqtələrdən biridir. Avropanı Asiya ilə birləşdirən qısa dəniz yolu buradan keçir, buna görə regiondakı hər qəza və ya hərbi insident qlobal qiymətlərdə, çatdırılma müddətlərində və enerji bazarında hiss olunur.
Coğrafiya: dəniz harada yerləşir
Qırmızı dəniz Afrika ilə Ərəbistan yarımadası arasında, təxminən 2250 km uzanır. Şimalda Süveyş körfəzi və Əqəbə körfəzi ilə bitir, cənubda isə Babülməndəb boğazı vasitəsilə Aden körfəzinə və Hind okeanına açılır. Boğazın ən dar yeri cəmi 30 km ətrafındadır. Sahilləri Misir, Sudan, Eritreya, Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən, İordaniya və İsraillə bağlıdır. Adının mənşəyi barədə müxtəlif fikirlər var, ən çox işlədilən izah mövsümi yosun çiçəklənməsi zamanı suyun rəngində yaranan qırmızımtıl çalarlardır.
Süveyş kanalı və gəmiçilik yolu
1869-cu ildə açılmış Süveyş kanalı Qırmızı dənizi Aralıq dənizi ilə birləşdirdi və Afrikanı dolanmaq zərurətini aradan qaldırdı. Dünya ticarət yükünün təxminən on faizinin bu marşrutla daşındığı göstərilir. Neft tankerləri, konteyner gəmiləri və qaz daşıyıcıları üçün dəhliz təkcə qısa yol deyil, həm də vaxt və yanacaq qənaətidir.
Son illərin təhlükəsizlik böhranı
2023-cü ilin noyabrından Yəmən sahillərindən ticarət gəmilərinə hücumlar artdı, bir çox böyük daşıyıcı şirkət marşrutunu dəyişib Ümid burnunu dolanmağa başladı. Bu, yol müddətini uzatdı, sığorta və daşıma xərclərini artırdı, Süveyş kanalının gəlirlərinə də təsir etdi. Vəziyyətin ən son inkişafını mən bilməyə bilərəm, ona görə aktual faktları rəsmi mənbələrdən yoxlamaq lazımdır.
Azərbaycan üçün əhəmiyyəti
Qırmızı dənizdəki gərginlik Azərbaycana da dolayı təsir edir. Birincisi, region neft və qaz bazarına, yük daşımalarının qiymətinə təsir göstərir. İkincisi, alternativ marşrutlara maraq artdıqca Azərbaycan üzərindən keçən Orta Dəhliz və Cənubi Qafqaz tranzit imkanları daha tez-tez müzakirə olunur. Üçüncüsü, Misir kurortları azərbaycanlı turistlər arasında populyardır və təhlükəsizlik xəbərləri səyahət planlarına birbaşa təsir edir.
Turizm və təbiət
Qırmızı dəniz mərcan rifləri və dalğıclıq üçün dünyada ən məşhur məkanlardan sayılır. Hurğada, Şarm əl-Şeyx, Dahab və Əqəbə sahilləri il boyu isti havası və aydın suyu ilə seçilir. Ras-Məhəmməd kimi mühafizə olunan ərazilər nadir dəniz canlılarının yaşayış yeridir. Səyahət etməzdən əvvəl rəsmi xəbərdarlıqlara və hava şəraitinə baxmaq faydalıdır.
Bu teqdə Qırmızı dəniz regionundakı gəmiçilik, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və turizm mövzusunda xəbərlər toplanıb. Ən son yazılardan başlamaq vəziyyəti daha dəqiq izləməyə kömək edir.
