"Rusiyada azərbaycanlılara hücum" teqi üzrə xəbərlər
2025-ci ilin iyununda Yekaterinburqda baş verən faciəli hadisələr geniş ictimai rezonans doğurdu və Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində gərginliyi artırdı. Azərbaycan diasporunun nümayəndələrinə qarşı zorakılıq və insan tələfatı ilə müşayiət olunan hücumlar həm kütləvi informasiya vasitələrində, həm də beynəlxalq arenada müzakirə predmetinə çevrildi.
Hadisələrin xronologiyası
27 iyun 2025-ci ildə Yekaterinburqda Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları tərəfindən ehtimal olunan mütəşəkkil cinayətkar qrupa qarşı xüsusi əməliyyat keçirildi. Azərbaycan diasporunun yaşadığı məkanları əhatə edən reydlər zamanı toqquşmalar baş verdi və bu, faciəli nəticələrə səbəb oldu. Azərbaycan KİV-nin məlumatına görə, hüquq-mühafizə orqanlarının hərəkətləri nəticəsində iki nəfər — Ziyaəddin və Hüseyn Səfərov qardaşları öldürüldü. Məlumata görə, onlar sahibkar idilər. Bir neçə nəfər ağır yaralandı, təxminən on nəfər isə saxlanıldı.
Şahidlərin dediklərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən həddindən artıq güc tətbiq edilib. Saxlanılan şəxslərə qarşı fiziki zorakılıq və təhdidlər daxil olmaqla, qəddar rəftar edildiyi bildirilir. Bu hadisələr Azərbaycanda böyük narazılıq dalğası yaratdı və Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının hərəkətləri etnik ayrı-seçkilik kimi qiymətləndirildi.
Azərbaycanın reaksiyası
Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi Rusiyanın işlər üzrə müvəqqəti səlahiyyətlərini icra edən şəxsi çağıraraq kəskin etirazını bildirdi. Rəsmi bəyanatda nazirlik hadisənin dərhal araşdırılmasını və günahkarların cəzalandırılmasını tələb etdi. Azərbaycan Parlamenti Moskvada keçiriləcək parlamentlərarası komissiyanın iclasında nümayəndə heyətinin iştirakını ləğv etmək qərarına gəldi və Rusiya hakimiyyətinin hərəkətlərini “nümayişkaranə və qəsdən” adlandırdı. Bundan əlavə, Azərbaycanda Rusiya ilə bağlı bütün mədəni tədbirlər ləğv edildi, Rusiyadan yüksək səviyyəli bir rəsmisinin Bakıya səfəri isə təxirə salındı.
Azərbaycan ictimaiyyəti də hadisəyə fəal reaksiya verdi. Sosial şəbəkələrdə hüquq-mühafizə orqanlarının amansız hərəkətlərini vurğulayan video yazılar və şahid ifadələri yayıldı. Bir çox azərbaycanlı bu hadisəni Rusiyada diasporaya qarşı daha geniş kampaniyanın bir hissəsi kimi qəbul etdi ki, bu da ikitərəfli münasibətlərdə gərginliyi artırdı.
Rusiyanın reaksiyası
Rusiya tərəfi isə Yekaterinburqdakı əməliyyatın cinayətkarlıqla mübarizəyə yönəldiyini və etnik xarakter daşımadığını bildirdi. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi vəziyyətin hüquq-mühafizə orqanlarının nəzarəti altında olduğunu və araşdırmanın aparılacağına əminliyini ifadə etdi. Lakin bu bəyanatlar gərginliyi azaltmağa kömək etmədi, çünki Azərbaycan tərəfi araşdırmanın şəffaf və obyektiv aparılmasında israr etdi.
Geosiyasi kontekst
Yekaterinburqdakı hadisə Azərbaycan və Rusiya arasında münasibətlərin pisləşməsi kontekstində baş verdi. Ekspertlər qeyd edirlər ki, gərginlik 2024-cü ilin dekabrında AZAL təyyarəsinin qəzaya uğramasından sonra artıb, bu hadisədə Bakı Rusiyanı günahlandırır. Rusiyada azərbaycanlılara qarşı kütləvi saxlanmalar bu münaqişənin davamı kimi qəbul edilir ki, bu da ikitərəfli münasibətlərin gələcəyi ilə bağlı suallar yaradır. Bəzi təhlilçilər hesab edirlər ki, regional güc kimi mövqeyini gücləndirən Azərbaycan öz maraqlarını daha qətiyyətlə müdafiə etməyə çalışır ki, bu da gərginliyin artmasına səbəb ola bilər.
Nəticələr və perspektivlər
Yekaterinburqdakı hadisələr ciddi diplomatik böhran yaratdı. Azərbaycan hakimiyyəti və ictimaiyyəti ədalətli araşdırma və günahkarların cəzalandırılmasını tələb edir. Eyni zamanda, Rusiyada deeskalasiya və dialoqun bərpası üçün çağırışlar səslənir. Hadisə Böyük Britaniya və Ukraynanın narahatlıq ifadə etdiyi bəyanatları da daxil olmaqla, beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb etdi.
Azərbaycan və Rusiya arasında münasibətlərin gələcəyi araşdırmanın necə aparılacağından və gələcəkdə belə hadisələrin qarşısını almaq üçün hansı tədbirlərin görüləcəyindən çox asılıdır. Sual açıq qalır: tərəflər kompromis tapa biləcək, yoxsa münaqişə dərinləşməyə davam edəcək?
