"Seneqal" teqi üzrə xəbərlər
Seneqal: materikin ən qərb ölkəsi və Qərbi Afrikaya açılan qapı
Seneqal Atlantik okeanı boyunca uzanır və materik Afrikasının ən qərb ölkəsi sayılır. Ərazisi təxminən 196,7 min kvadratkilometrdir, 2021-ci ildə əhalisi 18,1 milyon nəfərə yaxın idi. Rəsmi dil fransız dilidir, lakin küçələrdə daha çox volof dili eşidilir. Səyyah üçün bu, bazarlar, okean çimərlikləri və mangr laqunları ölkəsidir. Siyasətşünaslar üçün isə bir çox qonşudan fərqli olaraq uğurlu hərbi çevrilişin olmadığı dövlət nümunəsidir.
Tarix: krallıqlardan müstəqilliyə
Seneqal torpaqlarında qədimdən volof, serer və tukuler xalqları yaşayıb, orta əsrlərdə bu ərazi Colof və Mali dövlətlərinin təsir dairəsinə daxil olub. XV əsrdən sahillərdə avropalılar möhkəmlənib, sonralar əsas rolu Fransa oynayıb. XVII əsrdə fransızların saldığı Sen-Luis limanı müstəmləkə idarəçiliyinin ilk mərkəzlərindən birinə çevrilib, Dakar isə Fransa Qərbi Afrikasının paytaxtı olub. 1960-cı ildə Fransa Sudanı (indiki Mali) ilə qısamüddətli Mali Federasiyasında birləşdikdən sonra Seneqal müstəqillik qazandı. İlk prezident şair Leopold Sedar Sanqor oldu, onun ədəbi nüfuzu bu gün də ölkənin obrazına təsir göstərir.
Dakar: paytaxtda nələri görməli
Dakar Yaşıl Burun yarımadasında yerləşir və materikin ən qərb nöqtəsi də məhz buradadır. Şəhərin əsas simvolu 2010-cu ildə açılmış, hündürlüyü 49 metr olan Afrika Intibahı abidəsidir. Səs-küylü Sandaqa bazarı və Almadi rayonunun sahil bulvarları şəhərin gündəlik həyatını göstərir. Qayıqla bir neçə dəqiqəlik məsafədə 1978-ci ildən YUNESKO siyahısında olan Qore adası yerləşir: ora Qullar evi və müstəmləkə fasadlı dar küçələr üçün gedirlər.
Ölkə üzrə marşrut
Dakardan suyunu mikroorqanizmlər çəhrayı rəngə boyayan Retba gölünə getmək rahatdır. Şimalda tarixi mərkəzi də YUNESKO tərəfindən qorunan Sen-Luis yerləşir, yaxınlıqda isə Cuc quş qoruğu var. Cənubda mangr kolluqları və balıqçı kəndləri ilə Saluм deltası uzanır, daha uzaqda isə yaşıl Kasamans bölgəsi yerləşir. Nəhəng məscidi olan müqəddəs Tuba şəhəri müridlərin sufi qardaşlığının mərkəzinə çevrilib.
Mədəniyyət və gündəlik həyat
Seneqal mədəniyyətinin əsasında qonaqpərvərlik ənənəsi olan teranqa dayanır. Əsas milli yemək tiebudiendir: balıq və tərəvəzlə bişirilmiş düyü. Ölkənin musiqisini mbalaks janrı ilə Yusu N'Dur məşhurlaşdırıb, Afrika kinosunu isə Usman Sembensiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Seneqallıların sevimli tamaşaları lamb güləşi və futboldur: millli komanda 2022-ci ildə Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb, Sadio Mane isə ölkə üçün milli qəhrəmana çevrilib.
İqtisadiyyat və müasir siyasət
Ölkənin valyutası olan KFA frankı avroya bağlıdır. İqtisadiyyatın əsasını balıqçılıq, kənd təsərrüfatı, fosfat hasilatı və turizm təşkil edir, 2024-cü ildən isə Sanqomar yatağından neft də əlavə olunub. Son illərin siyasi hadisəsi 2024-cü il prezident seçkiləridir. Seçkilərdən əvvəl səsvermənin təxirə salınması cəhdi ölkəni sarsıtdı, lakin seçkidə Bassiru Diomay Fay qalib gəldi, baş nazir isə Usman Sonko oldu. Yeni hökumətin borc, enerji və Fransa ilə münasibətlər üzrə son qərarlarını aktual məlumatlar əsasında yoxlamaq lazımdır.
Seneqal və Azərbaycan
Hər iki ölkə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının və Qoşulmama Hərəkatının üzvüdür. 2008-ci ildə Dakarda İƏT sammiti keçirilib.
