"TANAP" teqi üzrə xəbərlər
Trans-Anadolu qaz kəməri (TANAP) energetika sahəsində XXI əsrin ən iddialı və strateji cəhətdən vacib infrastruktur layihələrindən biridir. Cənub Qaz Dəhlizinin mərkəzi elementi olan bu boru kəməri Azərbaycanın Xəzər dənizindəki yataqlarını Avropa bazarı ilə birləşdirərək regionun enerji tədarükü xəritəsini köklü şəkildə dəyişdirmişdir.
Marşrut və Texniki Göstəricilər
Qaz kəməri öz başlanğıcını Türkiyənin Gürcüstanla olan sərhədindən götürür, Türkiyənin 20 əyalətindən şərqdən qərbə doğru keçərək Yunanıstan sərhədinə qədər uzanır. Orada TANAP Trans-Adriatik qaz kəmərinə (TAP) birləşir və bu xətt vasitəsilə "mavi yanacaq" İtaliya da daxil olmaqla Cənubi və Qərbi Avropa ölkələrinə ötürülür.
Magistralın ümumi uzunluğu 1850 kilometr təşkil edir. TANAP-ın ilkin ötürücülük qabiliyyəti ildə 16 milyard kubmetr qaz səviyyəsində layihələndirilmişdir. Bu həcm daxilindən 6 milyard kubmetr Türkiyənin daxili bazarı üçün nəzərdə tutulub, 10 milyard kubmetr isə tranzitlə Avropa istehlakçılarına göndərilir. Layihə, əlavə kompressor stansiyalarının tikintisi sayəsində ötürücülük gücünün gələcəkdə 24, daha sonra isə 31 milyard kubmetrə qədər artırılması imkanı ilə layihələndirilmişdir.
İqtisadi və Geopolitik Əhəmiyyəti
TANAP üçün əsas resurs mənbəyi Xəzər dənizindəki nəhəng "Şahdəniz" qaz-kondensat yatağıdır. Azərbaycan üçün bu layihə ixrac marşrutlarını şaxələndirməyə və etibarlı strateji tərəfdaş statusunu möhkəmləndirməyə imkan verən tarixi bir sıçrayış olmuşdur.
Avropa İttifaqı ölkələri üçün TANAP karbohidrogen idxalının mənbə və yollarının şaxələndirilməsi baxımından kritik əhəmiyyət kəsb edir. Xəzər qazının nəqli Avropanın ənənəvi monopolist tədarükçülərdən asılılığını azaldır, daxili bazarda rəqabəti artırır və bütün qitənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirir. Layihə sübut etdi ki, uzunmüddətli beynəlxalq əməkdaşlıq ən mürəkkəb logistik və geopolitik vəzifələri uğurla həll etməyə qadirdir.
