Ötən gün Vyanada keçirilən Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyinin (OPEC) 174-cü iclasında gündəlik istehsalın bir milyon barel artırılması ilə bağlı qərar qəbul edildi. Doğrusu qərarın neft bazarına təsiri gecikmədi.
Belə ki, birjalarda neft bahalaşmağa başladı. Hazırda sual doğuran bu qərarın bazara təsirlərinin nə qədər davam edəcəyidir.
İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov Oxu.Az-a açıqlamasında bildirdi ki, əslində, ABŞ prezidentinin hasilatın artırılmasının vacibliyi haqqında 2 twitindən sonra OPEC-in və xüsusən də Səudiyyə Ərəbistanın bazara daha çox neft çıxarmağa müsbət yanaşacağı proqnozlaşdırılan idi.
Onun sözlərinə görə, sözügedən qərarın açıqlandığı gün dünya bazarında neftin qiyməti 4 faizə yaxın yüksəldi:
“Əslində bu qiymət artımları heç də birbaşa hasilatın arıtırılması haqqında qərar ilə bağlı deyil.
Belə ki, elə həmin gün elan edilən statistikaya əsasən ABŞ-da neft quyularının sayı 7 ədəd azalıb və bu da birbaşa qiymətə təsir göstərdi”.
O ki qaldi OPEC-in son qərarı neftin qiymətinə necə təsir göstərəcəyinə ekspert deyir ki, hasilatın gündəlik 1 milyon barel artırılması heç də neftin qiymətlərinin qısa zamanda kəskin azalmasına səbəb olmayacaq:
“Belə ki, hasilatdakı artım qərarına baxmayaraq yenə də qlobal bazarda tələb üstünlüyü var. Digər tərəfdən, hasilatın artırılması ilə bağlı qərara baxmayaraq OPEC və bu quruma üzv olmayan amma qərarı dəstəkləyən dövlətlərin qısa zamanda hasilatı qeyd edilən səviyyəyə çatdırmaq imkanları yoxdur. Rusiya ən yaxşı halda yaxın 3 ayda hasilatı maksimum 300 min barrel artıra bilər. Bütövlükdə, OPEC+ hasilatın artırılması bağlı qərarına ən yaxşı halda yaxın yarım ildə nail ola biləcək.
Bu isə o deməkdir ki, hələlik bazarda təklifin artıqlığı müşahidə edilməyəcək. Son qərar sadəcə neftin dünya bazar qiymətində kəskin artımların qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Hələlik heç bir beynəlxalq qiymətləndirici şirkət neftin qiymətində kəksin azalma proqnozlaşdırmır.
Bu isə o deməkdir ki, əgər hasilatın artırılması ilə bağlı daha bir qərar olarsa o zaman neft yenidən əvvəlki bazar qiymətinə, bir barel üçün 60 dollarlıq həddə enə bilər. Bütövlükdə, OPEC və onunla anlaşan digər bir sıra neft ölkələrini Ağ Evin tövsiyyəsinə uyğun olaraq hasilatı artırması neftin qiymətinin siyasiləşdiyindən də xəbər verir. Bu isə o deməkdir ki, neft bazarında hər zaman sürprizlər ola bilər”.
Leyla Əliyeva
www.oxu.az
