Azərbaycan ona qarşı əsassız və təxribat xarakterli iddiaların yer aldığı məqalənin dərc edilməsi ilə əlaqədar ABŞ-nin federal məhkəməsində CNN-ə qarşı iddia qaldırıb.
CNN-in 5 iyun 2026-cı il tarixli məqaləsində Azərbaycan ərazisinin guya İsrail tərəfindən İrana qarşı hərbi və kəşfiyyat əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üçün istifadə edildiyi barədə bir sıra təxribat xarakterli iddialar yer alıb. Məqalədə, xüsusilə İsrail xüsusi təyinatlılarının Azərbaycanın cənubunda, İran sərhədinə yaxın bir neçə ərazidən fəaliyyət göstərdiyi, həmin məntəqələrdən kəşfiyyat və pilotsuz uçuş aparatları əməliyyatlarını həyata keçirdiyi barədə konkret iddialar səsləndirilib.
Materialda, həmçinin Azərbaycanda dinləmə cihazları və digər kəşfiyyat avadanlıqlarının əvvəlcədən yerləşdirildiyi və bunun İrana qarşı sonrakı əməliyyatlara hazırlıq məqsədi daşıdığı barədə məlumatlara yer verilib. Sözügedən məqalədə Azərbaycan İran ərazisinə qarşı həyata keçirilən hərbi və kəşfiyyat fəaliyyətinin mümkün iştirakçısı kimi dünyaya təqdim edilib.
Azərbaycan ərazisinin xarici qüvvələr tərəfindən qonşu və üçüncü ölkələrə qarşı istifadəyə heç zaman imkan verilmədiyi barədə dəfələrlə verilən bəyanatlara baxmayaraq, bu kimi saxta iddiaların CNN-də qəsdən dərc edilməsi Azərbaycanın haqlı narazılığına səbəb olub. Rəsmi Bakı dəfələrlə bildirib ki, Azərbaycan uzun müddət ərzində regional sülh və sabitliyin təmin edilməsinə, eləcə də bütün qonşu dövlətlərlə münasibətlərin qarşılıqlı hörmət və suverenliyə əsaslanmasına yönələn siyasət həyata keçirib.
Qeyd etmək lazımdır ki, CNN materialının müəlliflərindən biri olan Tim Listerin əvvəlki materiallarında da Azərbaycanla bağlı birtərəfli yanaşma müşahidə edilib. O, 2020-ci il Vətən müharibəsi və 2023-cü ildə antiterror tədbirləri zamanı da dərc etdiyi məqalələrdə ölkəmizə qarşı qərəzli iddialar yayımlayıb. Məsələn, 2020-ci il oktyabrın 1-də, Vətən müharibəsinin davam etdiyi bir vaxtda müəllif Azərbaycana Qarabağda döyüşmək üçün Suriyadan muzdlu döyüşçülərin gətirilməsi ilə bağlı böhtan atıb. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) məsələyə dair bəyanat yayaraq bildirmişdi ki, ölkəmizə qarşı yalan və iftira qarayaxma kampaniyasının aparıldığı müşahidə edilir:
"Heç bir fakta əsaslanmayan, uydurma şəxslərlə müsahibələr şəklində yayılan bu iddiaların arxasında Ermənistanın durduğu heç bir şübhə doğurmur".
Tim Listerin Azərbaycan əleyhinə fəaliyyətləri bununla bitmir. O, 2023-cü ilin 21 sentyabrında yenə də Qarabağ separatçılarına dəstəyi, Azərbaycana şər-böhtanı özündə ehtiva etdirən növbəti məqalə ilə gündəmə gəlib. Qərəzli müəllif guya Laçın yolunun blokadaya alındığını yazaraq, mövqeyini ortaya qoyub. Əvvəlcə qeyd etmək lazımdır ki, Laçın Azərbaycan ərazisidir və bir ölkə öz ərazisini blokadaya almır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası uğrunda apardığı mübarizəyə "blokada" donu geyindirmək beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini pozmaqla yanaşı, terror və separatçı fəaliyyətlərə dəstəkdir. Elə həmin ilin 11 yanvarında Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ABŞ dövlət katibinin köməkçisi ilə Xankəndi-Laçın yolundakı vəziyyəti müzakirə edərkən də bildirmişdi ki, guya Laçın yolunun Azərbaycan tərəfindən bağlanması nəticəsində erməni sakinlərin blokadaya alınması, bölgədə humanitar fəlakət yaranması barədə iddialar tamamilə əsassızdır.
Bu baxımdan, iyunun 5-də sözügedən müəllifin çalışdığı media orqanında Azərbaycan əleyhinə yazdığı məqalə də əvvəlki qərəzli münasibətin əyani sübutudur və bütün bunlar hüquqi prosedurun başlaması üçün əsas yaradır. Məsələ burasındadır ki, CNN materialın dərcindən əvvəl Azərbaycan tərəfinin mövqeyindən xəbərdar olub. Qurumun sorğusuna cavab olaraq, Azərbaycan tərəfi bu iddiaları rəsmən təkzib edib və Azərbaycan ərazisinin hər hansı üçüncü dövlət tərəfindən İrana qarşı hərbi və ya kəşfiyyat məqsədləri üçün istifadəsinə icazə verilmədiyini bildirib. Buna baxmayaraq, materialda Azərbaycanın təqdim etdiyi mövqe adekvat şəkildə əks etdirilməyib, əsas iddialar isə anonim mənbələrə istinadla təqdim edilib. Materialın dərcindən sonra Azərbaycan tərəfi CNN-dən sözügedən iddiaların təkzib edilməsini və materiala düzəliş verilməsini rəsmən tələb edib. Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə də müvafiq açıqlama verib və iyunun 5-də "CNN World" xəbər kanalının internet səhifəsində dərc olunan məqalədə Azərbaycan ərazisinin guya İrana qarşı hərbi və ya kəşfiyyat əməliyyatları üçün istifadə edilməsi, guya İsrailə məxsus qüvvələrin Azərbaycan ərazisində yerləşdirilməsi barədə əks olunmuş iddiaların tamamilə əsassız olduğu və onların qətiyyətlə rədd edildiyi bildirilib.
Bu baxımdan, 6 iyun, 23 iyun və 2 iyul 2026-cı il tarixlərində Azərbaycan tərəfi CNN-ə yenidən rəsmi məktublar göndərərək materialda yer alan iddiaların təkzib edilməsini və düzəlişlərin aparılmasını tələb edib. CNN Azərbaycanın haqlı tələblərini araşdırmağa söz versə də, bu müddət ərzində heç bir əməli tədbir görməyib və irəli sürdüyü saxta iddiaları təkzib etməyib. Bu davranış fonunda Azərbaycan CNN-ə qarşı ABŞ-nin Delaver ştatı üzrə federal məhkəməsində (media qurumunun rəsmi təsis edildiyi ştatda) iddia qaldırıb və iddia tələbi 17 avqust 2026-cı il tarixində rəsmən məhkəməyə təqdim edilib.
Qeyd etmək yerinə düşər ki, hələ 2025-ci ilin 14 iyununda da XİN başçısı Ceyhun Bayramov iranlı həmkarı Abbas Əraqçı ilə telefon danışığında da Azərbaycan ərazisinin hər hansı bir ölkə tərəfindən üçüncü ölkəyə, o cümlədən, qonşu və dost İrana qarşı istifadə edilməsinin mümkün olmadığını vurğulayıb.
Beləliklə, Azərbaycan tərəfi həm CNN materialının dərcindən əvvəl, həm də material yayımlandıqdan sonra öz mövqeyini dəfələrlə və aydın şəkildə ifadə edib, eyni zamanda, yayılan məlumatların təkzib olunması ilə bağlı tələbi rəsmi qaydada CNN-in diqqətinə çatdırıb. Lakin bu mövqeyə CNN tərəfindən nümayişkaranə şəkildə məhəl qoyulmaması Azərbaycan tərəfinin media qurumuna qarşı ABŞ-də hüquqi müstəvidə rəsmi addım atmasına səbəb olub.
Ümumiyyətlə, bu media qurumunun faktları təhrif edib özünə sərf edən istiqamətdə geniş auditoriyaya təqdim etməsi ilk belə hal deyil. Məsələ burasındadır ki, ölkələrin təsir və təzyiqlərinə boyun əyməyən dövlətlərə, hakimiyyətlərə qarşı özünü qərb demokratiyasının və söz azadlığının nümunəsi kimi qələmə verən bu və bu kimi media qurumlarının qərəzli fəaliyyətləri adi hala çevrilib.
Sübut üçün daha bir nümunə göstərmək yerinə düşər. Belə ki, 2013-cü ilin 17 iyununda Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyənin baş naziri olarkən İstanbulda keçirilən Ədalət və İnkişaf Partiyasının mitinqinə aid görüntüləri "CNN International" kanalı hökumətə müxalif olanların aksiyası kimi qələmə vermiş, Türkiyənin hökumət başçısı da buna sərt etirazını bildirmişdi:
"Çox maraqlıdır, CNN-ə baxın, nə yayımlayır? Türkiyə hökumətinə qarşı etiraz mitinqi deyir. Təsəvvür edə bilirsiniz, CNN-in yayımı budur. Daha sonra isə utanmadan, çəkinmədən əks-reaksiyalar gələndə yayımı silir".
Təbii ki, bütün bunlar sözügedən media orqanının fəaliyyətinin hansı istiqamətdə qurulduğunun bariz nümunələrindəndir.
Gələk əsas məsələyə - Azərbaycanın CNN-ə qarşı ABŞ məhkəməsində qaldırdığı iddiaya. Məgər rəsmi təkzib olduğu halda, anonim mənbələrə əsaslanan ciddi ittihamlar nə qədər real faktlar kimi ictimaiyyətə təqdim oluna və jurnalist araşdırması olmaqdan çıxıb məsuliyyətsiz informasiya yayımına çevrilə bilər?
"CNN World"də Azərbaycanla bağlı yayımlanan material da bu baxımdan ciddi müzakirə doğurdu. CNN-in yaydığı materialda söhbət sıradan siyasi qiymətləndirmədən getmir. Söhbət Azərbaycan ərazisinin qonşu İrana qarşı hərbi və kəşfiyyat əməliyyatlarında istifadə olunmasından gedir. Belə bir iddia Azərbaycanın xarici siyasətinə, İranla münasibətlərinə və ümumilikdə regional təhlükəsizlik mühitinə birbaşa təsir göstərə biləcək xarakter daşıyır. Belə vəziyyətdə ən azı iki sual açıq qalır: iddianı təsdiqləyən sübut və Azərbaycan tərəfinin təqdim etdiyi təkzibin materialın əsas məzmununu dəyişəcək dərəcədə nəzərə alınmaması. Niyə?
Xatırlatmaq yerinə düşər ki, Milli Məclisin Xarici müdaxilə və hibrid təhdidlərə qarşı müvəqqəti komissiyası da iyunun 5-də CNN-dən səsləndirdiyi iddiaları sübut etməyi tələb edib. Bəyanatda qeyd olunub ki, 2026-cı il iyunun 5-də CNN transmilli media şirkəti "İsrail İran müharibəsi zamanı region üzrə gizli şəbəkənin bir hissəsi olaraq Azərbaycana qoşun göndərdi" başlıqlı məqaləsində adları açıqlanmayan mənbələrə istinad edərək Azərbaycana qarşı informasiya təxribatına yol verib.
Bəs bütün bunların fonunda iddianı təsdiqləyən sübut niyə yoxdur? Cavab sadə və sualsızdır - YOXDUR!
Bu baxımdan, mübahisə məhkəmə mərhələsinə keçir. Çünki Azərbaycan tərəfinin dəfələrlə CNN-dən təkzib və düzəliş tələb etməsinə baxmayaraq, heç bir fakt ortaya qoyulmayıb. 6 iyun, 23 iyun və 2 iyul tarixlərində də CNN-ə rəsmi məktublar göndərilib və nəticədə Azərbaycan 17 avqust 2026-cı ildə ABŞ-nin Delaver ştatı üzrə federal məhkəməsində iddia qaldırıb. Bu, CNN üçün ciddi siqnaldır. Çünki iddiaların əsas dayağı yalnız anonim mənbələrdirsə və əlavə təsdiqləyici material yoxdursa, Azərbaycan məhkəməni qazanan tərəf olacaq və bu halda məsələ media məsuliyyəti baxımından daha ciddi suallar doğuracaq. Çünki Azərbaycanın mövqeyi aydındır: ölkə ərazisinin başqa dövlətə qarşı hərbi və ya kəşfiyyat məqsədləri üçün istifadəsinə yol verilməyib və verilməyəcək. Bu mövqe rəsmi Bakının bəyanatlarında dəfələrlə təsdiqini tapıb. Əksini iddia edən CNN-in əlində isə heç bir rəsmi fakt yoxdur.
