"Qərbi Azərbaycan Xronikası" layihəsi çərçivəsində növbəti veriliş efirə gedib.
Jurnalist Rufik İsmayılovun budəfəki müsahibi Qərbi Azərbaycan İcmasının Aparat rəhbəri Qalib Qasımov olub. O, təmsil etdiyi İcmanın 2025-ci ildəki fəaliyyətindən, o cümlədən ölkə daxilində və xaricdə həyata keçirilən tədbirlərdən söhbət açıb.
Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin geniş təbliğ olunduğunu diqqətə çatdıran müsahib indiyə qədər İcma tərəfindən 329 bəyanat səsləndirildiyini vurğulayıb. Qeyd edib ki, görülən işlər çərçivəsində "Qərbi Azərbaycan İrsi: Ermənistanda azərbaycanlıların maddi-mədəni irsinin - qəbiristanlıqların sistemli qaydada dağıdılmasının nəticələri və beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə dair hesabat və materiallar" kitabının birinci cildi hazırlanıb, cari ilin iyun ayında təqdimat mərasimi keçirilib. Bu vəsaitdə indiki Ermənistan ərazisində soydaşlarımıza məxsus 700-dən artıq məzarlığın tədqiqi əksini tapıb. Həmin məzarlıqların indiki acınacaqlı halı, vandalizmə məruz qalması konkret faktlarla geniş auditoriyaya çatdırılıb. Bu sanballı tədqiqat əsərinin Azərbaycanın bütün rayonlarında, eləcə də xaricdə təbliğinə start verilib.
Q.Qasımov Qərbi Azərbaycan İcması təmsilçilərinin, həmçinin Azərbaycanın rəsmi şəxslərinin iştirakı ilə 2025-ci ildə İordaniya, Qambiya, Türkiyə, İsveçrə və sair ölkələrdə keçirilən beynəlxalq tədbirlərdə Qərbi Azərbaycan məsələsinin gündəmə gətirildiyini, Avropanın paytaxt şəhərlərində, siyasi mərkəzlərində soydaşlarımızın hüquqlarının təmin olunmasına dair müzakirələrin təşkil olunduğunu söyləyib. O deyib ki, beynəlxalq ictimaiyyət Qərbi Azərbaycanın əzəli sakinlərinin qayıdış hüququnu birmənalı dəstəkləyir. Çünki bu, beynəlxalq hüququn tələbidir. Təəssüf ki, Ermənistan tərəfindən indiyə qədər bu hüququn təmin olunmaması soydaşlarımıza qarşı törədilən cinayətlərin davamlılığını ortaya qoyur.
Müsahib bildirib ki, bölgədə dayanıqlı sülhün əsas təminatı birgəyaşayışa nail olmaqdır. Ona görə də Ermənistan rəhbərliyi Qərbi Azərbaycan İcmasının çağırışlarına cavab verməli, soydaşlarımızın geriyə qayıtma hüququnu tanımalıdır. Aparat rəhbərinin qənaətincə, rəsmi İrəvan üzdə göstərdiyi sülhpərvərliyi əməldə təsdiqləməlidir. Əgər Ermənistan cəmiyyətində hökm sürən revanşist əhvali-ruhiyyə davam edərsə, İrəvan Vaşinqtonda imzalanan sazişdən, ümumən sülhdən qaçarsa, o zaman bu ölkə daha böyük faciələrlə üzləşəcək.
Q.Qasımov qeyd edib ki, Qərbi Azərbaycan İcması Qayıdış Konsepsiyasına uyğun olaraq fəaliyyətini bundan sonra da davam etdirəcək, soydaşlarımızın geriyə qayıtmaq hüququ uğrunda mübarizə aparacaq. Onun sözlərinə görə, qayıdış hüququ heç bir halda ərazi iddiası kimi qəbul edilməməlidir, soydaşlarımızın qayıdış hüququ inkar oluna bilməz. O, cari ilin dekabr ayında Qərbi Azərbaycan məsələsinə dair ölkəmizdə sayca üçüncü beynəlxalq konfransın təşkil olunacağını da diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, bu cür beynəlxalq konfranslar geriyə qayıdış hüququnun müzakirə olunduğu mühüm platforma, həqiqətlərimizin dünyaya çatdırılması üçün əlverişli imkandır.
Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulması, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri - qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.
Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi "XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin", - fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.
Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.
