Avropa Parlamenti: Aİ-da vətəndaşların səsi

Avropa Parlamenti Avropa İttifaqı təsisatlarının siyasi sistemində unikal yer tutur. Birbaşa demokratik seçkilər vasitəsilə formalaşan yeganə Aİ orqanı olmaqla, o, yüz milyonlarla Avropa vətəndaşının maraqlarını birbaşa təmsil edir.

Qanunverici orqana seçkilər hər beş ildən bir keçirilir. Avropa Parlamentinin tərkibi 27 üzv dövlət arasında azalan mütənasiblik prinsipi əsasında bölüşdürülmüş 720 deputatdan ibarətdir. Böyük ölkələr daha çox nümayəndəyə malikdir, lakin kiçik dövlətlər ciddi riyazi mütənasibliyin nəzərdə tutduğundan daha çox yer alırlar.

Əsas funksiyaları və səlahiyyətləri

Avropa Parlamenti üç əsas məsuliyyət sahəsi ilə təchiz edilmişdir:

- Qanunvericilik fəaliyyəti. Parlament Avropa İttifaqı Şurası ilə birlikdə Avropa Komissiyası tərəfindən təklif olunan qanunları qəbul edir, rədd edir və ya onlara düzəlişlər edir. Bu, ekologiya, rəqəmsal tənzimləmə, istehlakçı hüquqları və daxili təhlükəsizlik məsələlərini əhatə edir.

- Büdcə nəzarəti. Parlament Aİ-nin uzunmüddətli maliyyə planını təsdiqləyir və birliyin illik xərclərinə nəzarət edərək, sözdə "pul kisəsi hüququna" sahibdir.

- Demokratik nəzarət. Qurum Avropa Komissiyasının tərkibini və onun sədrini təsdiqləyir, həmçinin icraedici hakimiyyətə etibarsızlıq votumu elan edərək onu istefaya məcbur etmək hüququna malikdir.

Strukturu və iş prosesləri

Avropa Parlamentinin deputatları milli mənsubiyyətinə görə deyil, siyasi və ideoloji baxışlarına görə qruplaşırlar. Struktur daxilində 20-yə yaxın daimi komitə və alt komitə fəaliyyət göstərir ki, burada da qanun layihələri ümumi səsverməyə çıxarılmazdan əvvəl ətraflı şəkildə nəzərdən keçirilir.

Rəsmi iqamətgah və plenar sessiyaların keçirildiyi yer Strasburqdur (Fransa). Bununla yanaşı, komitə iclasları və əlavə sessiyalar daha çox Brüsseldə (Belçika) baş tutur, inzibati katiblik isə Lüksemburqda yerləşir.

Bu gün Avropa Parlamenti yaşıl texnologiyalar, süni intellekt, beynəlxalq ticarət və insan hüquqlarının müdafiəsi sahələrində Avropanın strateji kursunu müəyyən edən inteqrasiyanın əsas hərəkətverici qüvvəsi olaraq qalmaqdadır.