Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsi: Yaranması, Fəaliyyəti və Uğurları

Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsi (MPK) 1996-cı il fevralın 9-da təsis konqresində rəsmi olaraq yaradılıb. Bu hadisə ölkədə paralimpiya hərəkatının sistemli inkişafının başlanğıcı oldu. Konqresdə İlqar Rəhimov komitənin ilk prezidenti, Afiq Süleymanov isə baş katib seçildi. Qısa müddətdə paralimpiya idman növləri üzrə baza formalaşdırıldı və həmin ilin avqustunda Atlanta şəhərində keçirilən X Yay Paralimpiya Oyunlarında Azərbaycan iki idmançı ilə debüt etdi.

Komitə Beynəlxalq Paralimpiya Komitəsinin və Avropa Paralimpiya Komitəsinin üzvüdür. Ölkə kodu AZE-dir. Qərargahı Bakıda yerləşir. Fəaliyyətinin əsas məqsədi sağlamlıq imkanları məhdud insanların idmana cəlb edilməsi, peşəkar paralimpiya idmanının inkişafı və onların cəmiyyətə inteqrasiyasının təmin edilməsidir.

İnkişaf mərhələləri və infrastruktur

1990-cı illərin sonlarından etibarən dövlət dəstəyi paralimpiya hərəkatının sürətli inkişafına şərait yaratdı. 2000-ci il Sidney Paralimpiya Oyunları ərəfəsində Sumqayıt şəhərində beynəlxalq standartlara cavab verən Paralimpiya İdman Kompleksinin tikintisi haqqında qərar qəbul olundu. Kompleks 2008-ci il avqustun 28-də istifadəyə verildi və MDB məkanında bu tipli ilk obyektlərdən biri oldu.

2014-cü ildə MPK nəzdində Uşaq Paralimpiya Komitəsi yaradıldı. Onun məqsədi sağlamlıq imkanları məhdud uşaqları idmana cəlb etmək, ehtiyat idmançılar hazırlamaq və reabilitasiya vasitəsilə sosial inteqrasiyanı gücləndirməkdir. Komitə müxtəlif paralimpiya idman növlərini əhatə edir və beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirir.

Nailiyyətlər və beynəlxalq nəticələr

Azərbaycan Milli Paralimpiya Komandası indiyədək doqquz Yay Paralimpiya Oyunlarında iştirak edib. Ümumilikdə 27 qızıl, 21 gümüş və 20 bürünc medal qazanılıb. İlk medal 2000-ci ildə Sidney Oyunlarında əldə olunub. 2004-cü ildə Afina Paralimpiadasında isə ilk qızıl medallar gətirilib. Sonrakı illərdə xüsusilə paracüdo, paraatletika, paraüzgüçülük və parataekvondo növlərində ciddi uğurlar qeydə alınıb.

Komitənin rəhbərliyində dəyişikliklər olub. Uzun müddət İlqar Rəhimov prezident vəzifəsini tutub. 2023-cü ildən Hidayət Abdullayev komitənin prezidenti, İlham Zəkiyev və Fuad Hacıyev isə vitse-prezidentlərdir. Baş katib vəzifəsini Toğrul Rəhimov icra edir.

Cari fəaliyyət və perspektivlər

MPK dövlət qurumları, beynəlxalq təşkilatlar və özəl tərəfdaşlarla əməkdaşlıq aparır. Gənclər və İdman Nazirliyi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi dəstək göstərir. 2026-cı ildə komitənin 30 illik yubileyi qeyd olunur. Bu çərçivədə yeni loqo təqdim edilib, beynəlxalq əlaqələr gücləndirilir, veteran idmançıların məşqçi kimi fəaliyyəti dəstəklənir və tibbi təsnifat qaydalarına uyğunlaşma davam etdirilir.

Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsi yalnız idman nailiyyətləri ilə deyil, həm də sağlamlıq imkanları məhdud vətəndaşların cəmiyyətdə aktiv rol oynaması üçün şərait yaratmaqla ölkənin sosial siyasətinin mühüm hissəsinə çevrilib. Onun fəaliyyəti paralimpiya ideallarının – bərabərlik, cəsarət və əzmkarlığın təbliğinə xidmət edir.