Azərbaycan və Avropa İttifaqının təşəbbüsü ilə 2015-ci ildə yaradılmış Cənub Qaz Dəhlizi (CQD) üzrə Məşvərət Şurası 2025-ci ilin aprel ayına qədər enerji infrastrukturunun inkişafında beynəlxalq səylərin əlaqələndirilməsi üçün ən vacib platforma olaraq qalır. CQD – Xəzər regionundan Avropaya qaz tədarükünü təmin edən Cənubi Qafqaz, Transanadolu (TANAP) və Transadriatik (TAP) qaz kəmərlərini birləşdirən strateji layihədir. 2025-ci ildə sistemin uzunluğu 3500 km təşkil edir və modernizasiyadan sonra TAP-ın ötürmə qabiliyyəti ildə 20 milyard kubmetrə çatıb.
Azərbaycan Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, Şuranın növbəti iclası 4 aprel 2025-ci ildə Bakıda keçirilib. İclasda Türkiyə, Gürcüstan, İtaliya, Bolqarıstan, həmçinin ABŞ və Böyük Britaniya daxil olmaqla 20-dən çox ölkənin və SOCAR, BP, Snam və Fluxys kimi əsas şirkətlərin nümayəndələri iştirak ediblər. İlk dəfə olaraq BƏƏ-dən nümayəndələr iştirak edib ki, bu da maraq coğrafiyasının genişlənməsini əks etdirir. Avropa Komissiyasının məlumatına görə, CQD 2024-cü ildə Cənubi Avropanın qaz ehtiyaclarının 12%-ni təmin edib və regionun enerji təhlükəsizliyini gücləndirməyə davam edir.
Şura təkcə cari tədarükləri deyil, həm də perspektivləri müzakirə edib. Azərbaycanın energetika naziri Pərviz Şahbazov vurğulayıb ki, 2025-ci ildə CQD vasitəsilə hidrogenin nəqli ilə bağlı danışıqlara başlanılıb ki, bu da qlobal "yaşıl" gündəmə uyğundur. Həmçinin Türkmənistanın layihəyə qoşulması məsələsi də müzakirə edilib ki, bu da qaz həcmini ildə 30 milyard kubmetrə qədər artıra bilər. SOCAR-ın məlumatına görə, 2020-ci ildə istismara verildiyi vaxtdan CQD ilə 70 milyard kubmetrdən çox qaz nəql edilib.
Şura təkcə monitorinqdə deyil, həm də investisiyaların cəlb edilməsində rol oynayır – layihənin ümumi dəyəri 40 milyard dolları keçib. 2025-ci ildə o, istehsalçılar və istehlakçılar arasında körpü kimi əhəmiyyətini təsdiqləyir və enerji bazarında şaxələndirməyə və sabitliyə töhfə verir.
