"Sen-Marten adası" teqi üzrə xəbərlər
Sen-Marten: iki bayraqlı, bir çimərlikli və başın üstündən uçan təyyarələrin adası
Karib dənizindəki Sen-Marten adasını iki ölkə bölüşür. Bu, iki dövlətin tərkibinə daxil olan dünyanın ən kiçik məskunlaşmış adasıdır. Sahəsi təxminən 87 kvadratkilometrdir, burada 70-80 min nəfər yaşayır. Şimal hissə Fransaya məxsusdur, cənub hissə olan Sint-Marten isə Niderland Krallığının tərkibindədir. Sərhəd qorunmur, onu yalnız yol kənarındakı lövhələr xatırladır.
Ada necə bölünüb
Rəvayətə görə, adaya adını Kolumb verib: o, adanı 1493-cü il noyabrın 11-də, Müqəddəs Martin Turlunun günündə görüb. Sonralar burada fransızlar və hollandlar möhkəmlənib, 1648-ci ildə isə bölgü haqqında Konkordiya müqaviləsini imzalayıblar. Yerli əfsanəyə görə, bir fransız və bir holland sahil boyu əks istiqamətlərdə yeriyib, sərhəd onların görüşdüyü yerdən çəkilib. Adaya sərvət Filipsburq yaxınlığındakı lagunlardan çıxarılan duz və plantasiyalarda kölələrin əməyi gətirib. Fransız hissəsində köləlik 1848-ci ildə, holland hissəsində isə 1863-cü ildə ləğv edilib.
İki hissə, iki həyat tərzi
Fransız hissəsi 2007-ci ilədək Qvadelupanın tərkibində olub, bu gün isə Fransanın ayrıca xarici ərazi icmasıdır, mərkəzi Mariqodur. Orada avrodan istifadə olunur, mətbəxi Karib dənizi regionunun ən yaxşılarından biri sayılır, xüsusilə Qran-Kas balıqçı qəsəbəsində. Sint-Marten 2010-cu il oktyabrın 10-da Niderland Krallığının tərkibində muxtar ölkə statusu alıb, paytaxtı Filipsburqdur. Burada kazino, dyuti-fri mağazaları və kruiz turistləri daha çoxdur. Adada fransız, holland və ingilis dillərində danışırlar, ingilis dilini isə demək olar ki, hər yerdə başa düşürlər.
Nələri görməli
Adanın ən məşhur nöqtəsi holland hissəsindəki Mahou çimərliyidir. Təyyarələr Şahzadə Culiana hava limanına o qədər alçaqdan enir ki, çimənlərin başına toxunacaq kimi görünürlər. Fransız tərəfində də gözəl çimərliklər var: Orient-Bey, Ans-Marsel, Qran-Kas. Mariqonun üstündə Lui qalası, Filipsburqda isə Amsterdam qalası və piyadalar üçün sahil bulvarı yerləşir. Adanın ən yüksək nöqtəsi olan Pik-Paradi 424 metrə qalxır və qısa piyada yürüşü üçün uyğundur. Hər şeyi görmək üçün bir neçə gün kifayətdir: adanı bir ucundan o biri ucuna bir saatdan az müddətə keçmək olar.
Bir günlük marşrut
Səhər Mariqoda səhər yeməyi yeyib, dağ yolu ilə Orient-Beyə çıxmaq, naharı isə Qran-Kasda etmək olar. Gün batımını Mahouda qarşılamaq yaxşıdır, o vaxt təyyarələr çimərliyin üzərindən eniş edir.
İrma qasırğası və ondan sonrakı həyat
2017-ci il sentyabrın 6-da adanı İrma qasırğası vurub. O, yaşayış fondunun əhəmiyyətli hissəsini, limanı və hava limanını dağıdıb. Bərpa uzandı, holland hissəsində isə yardımın idarə olunması və maliyyə ilə bağlı mübahisələr yarandı. O vaxtdan təbii fəlakətdən qorunma, sığorta ödənişləri və dayanıqlı inkişaf yerli siyasətin mərkəzində qalır. Turizm mövsümü çoxdan bərpa olunub, lakin fırtınanın izləri bu gün də görünür.
