"Formula-2" teqi üzrə xəbərlər
Formula 2: çempionat, bolidlər və Formula 1-ə aparan yol haqqında
Formula 2 (FIA Formula 2 Championship) — pilotların Formula 1-ə keçidindən əvvəlki son və ən vacib mərhələ olan, açıq təkərli avtomobillərlə keçirilən beynəlxalq dairəvi avtoyarış çempionatıdır. Seriyanın əsas fəlsəfəsi bütün iştirakçıları tamamilə eyni avtomobillərlə təmin etməkdən ibarətdir. Bu, texnologiya və ya komandaların büdcə üstünlüyü hesabına yaranan dominantlığı aradan qaldıraraq, sürücünün real istedadını və ustalığını üzə çıxarmağa imkan verir.
Çempionatın tarixi və təkamülü
Müasir Formula 2 öz başlanğıcını 2017-ci ildən, Beynəlxalq Avtomobil Federasiyasının (FIA) 2005-ci ildən mövcud olan GP2 seriyasının rebrendinqi barədə qərar qəbul etdiyi vaxtdan götürür. Bu dəyişikliklərin məqsədi gənc formula seriyalarının dəqiq və aydın iyerarxiyasını qurmaq idi: kartinqdən başlayaraq Formula 4 və Formula 3 vasitəsilə birbaşa Formula 2-yə, oradan isə avtoidmanın zirvəsinə.
Yaradıldığı vaxtdan bəri çempionat özünü ideal sınaq poliqonu kimi təsdiqləyib. Bir çox F2 çempionları və mükafatçıları demək olar ki, dərhal Formula 1-in top-komandaları ilə müqavilələr əldə ediblər ki, bu da seriyada rəqabətin ən yüksək səviyyədə olmasını təsdiqləyir.
Formula 2 bolidlərinin texniki xüsusiyyətləri
Komandaların öz maşınlarını sərbəst şəkildə hazırlayıb yığdığı Formula 1-dən fərqli olaraq, Formula 2 monoseriyadır. Bütün komandalar eyni şassi, mühərrik və təkərlərdən istifadə edirlər.
2024-cü ildən çempionatda İtaliyanın "Dallara" şirkəti tərəfindən hazırlanmış yeni nəsil bolidlərdən istifadə olunur. Əsas texniki parametrlər:
- Mühərrik: "Mecachrome" şirkətindən 3.4 litrlik turbomühərrikli V6.
- Güc: 8750 dövr/dəqiqədə təxminən 620 at gücü.
- Transmissiya: 6 pilləli yarımavtomat sürətlər qutusu.
- Təkərlər: 18 düymlük "Pirelli" şinləri (F1-də istifadə olunanlarla ölçücə eynidir).
- Aerodinamika: Ötmələri asanlaşdırmaq üçün bolidlər ön müqaviməti azaltma sistemi (DRS) və qraund-effekt ilə təchiz edilmişdir.
Formula 2 maşınları trasdakı davranışına görə Formula 1 bolidlərini maksimum dərəcədə xatırladacaq şəkildə dizayn edilib, lakin eyni zamanda texniki xidmət baxımından əlçatandır. Sükan hidrogücləndiricisinin olmaması idarəetməni fiziki cəhətdən çətinləşdirir ki, bu da gənc idmançılar üçün əla dözümlülük məşqi rolunu oynayır.
Yarış həftəsonunun formatı
Formula 2 mərhələləri Formula 1 Qran-priləri ilə eyni həftəsonlarında keçirilir ki, bu da sürücülərə eyni traslarda dünyanın əsas komanda rəhbərlərinin qarşısında çıxış etmək imkanı verir. Həftəsonu bir neçə sessiyadan ibarətdir:
- Sərbəst yürüş: Bolidin baza tənzimlənməsi və trası öyrənmək üçün 45 dəqiqə.
- Təsnifat mərhələsi: Əsas yarış üçün start düzülüşünü müəyyən edən 30 dəqiqəlik sessiya.
- Sprint yarışı (Şənbə): Qısa məsafəli yürüş (adətən təxminən 120 km). Start düzülüşü təsnifat mərhələsinin nəticələrinə əsasən ilk onluğun tərsinə çevrilməsi ilə formalaşır. Bu, tamaşaçılıq zövqünü artırır və liderləri pelotonun içindən yarmağa məcbur edir. Pilotlar pit-stop etməyə məcbur deyillər.
- Əsas yarış (Bazar): Təsnifat mərhələsinin xalis nəticələrinə əsasən start verilən uzun məsafəli yarış (təxminən 170 km). Bu yarışda təkər tərkibinin dəyişdirilməsi ilə ən azı bir pit-stop mütləqdir.
Əsas yarışda xal hesablanması sistemi Formula 1 ilə eynidir (birinci yer üçün 25 xaldan onuncu yer üçün 1 xala qədər). Sprintdə yalnız ilk səkkiz pilot xal qazanır. Hər iki yarışda poul-pozisiya və ən sürətli dövrəyə görə (top-10-da finişə çatmaq şərtilə) əlavə xallar verilir.
Formula 2 avtoidman üçün niyə belə vacibdir
Çempionatın unikallığı onun gözlənilməzliyindədir. Texnikanın eyni olması səbəbindən tənzimləmələrlə iş, təkərlərə qənaət etmək bacarığı və pilotun təkər-təkərə mübarizədə psixoloji dözümlülüyü ön plana çıxır. Formula 2 sürücülərə mühəndislərlə işləməyi, mürəkkəb telemetriyanı anlamağı və böyük yarış həftəsonlarının təzyiqi ilə bacarmağı öyrədir.
Müasir Formula 2-nin məzunları arasında Şarl Lekler (Charles Leclerc), Corc Rassell (George Russell), Lando Norris, Oskar Piastri (Oscar Piastri) və bu gün Formula 1-də temp diktə edən digər idmançılar var. Bu onu sübut edir ki, çempionat öz əsas vəzifəsinin öhdəsindən uğurla gəlir: planetin ən yaxşı sürücülərini süzgəcdən keçirmək və onları dünya avtoidmanının elitasına keçidə hazırlamaq.
