Hökməli qəsəbəsi haqqında ümumi məlumat

Hökməli qəsəbəsi Azərbaycan Respublikasının Abşeron rayonunda yerləşən inzibati ərazi dairəsinin mərkəzidir. Abşeron-Xızı iqtisadi rayonuna daxil olan bu qəsəbə Bakı şəhərinin yaxınlığında, Xırdalan şəhərindən təxminən 7 kilometr, paytaxtın mərkəzindən isə təxminən 16 kilometr məsafədə yerləşir. Coğrafi koordinatları 40°25′51″ şimal eni və 49°44′16″ şərq uzunluğundadır. Qəsəbənin mərkəzinin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 188 metr təşkil edir.

Hökməli toponiminin mənası və yeri

“Hökməli” adı toponimik baxımdan “hökm” (əmr) və “Əli” (şəxs adı) sözlərinin birləşməsindən yaranıb. Yerli izaha görə, bu, “Əlinin hökmü ilə tikilən kənd” mənasını verir. Qəsəbə Bakı-Şamaxı magistral yoluna yaxın strategik mövqedə yerləşdiyindən tarixən əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsi olub.

Əhalinin artımı və demoqrafiya

Hökməli qəsəbəsinin əhalisi son onilliklərdə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. 2008-ci ildə təxminən 4400 nəfər yaşayırdısa, 2025-ci ilin əvvəlinə bu rəqəm 17 216 nəfərə çatıb. Əhalinin böyük hissəsi azərbaycanlılardan ibarətdir. Qəsəbədə həm daimi qeydiyyatda olan sakinlər, həm də müxtəlif dövrlərdə gəlmiş məcburi köçkünlər və digər rayonlardan köçənlər yaşayır. Yaşayış massivləri arasında At yalı və Nübar kimi ərazilər də qəsəbənin tərkibindədir.

Tarixi abidələr və mədəniyyət

Qəsəbədə tarixi-dini abidələr mövcuddur. Hacı Məhəmməd Həsən bəy məscidi 1894-cü ildə (hicri 1312) inşa edilib və 1905-ci ildə tamamlanıb. İki mərtəbəli olan bu ibadətgahda əvvəllər mədrəsə fəaliyyət göstərib. Digər bir abidə isə Cümə məscididir. O, sal daşlardan tikilib, 1997-ci ildə minarəsi əlavə edilib. Bu məscidlər qəsəbənin mədəni və dini həyatında mühüm rol oynayır.

İnfrastruktur və müasir inkişaf

Son illərdə Hökməli qəsəbəsində geniş abadlıq və infrastruktur işləri aparılıb. Küçələrin asfaltlanması, su xətlərinin çəkilməsi, elektrik təchizatının yaxşılaşdırılması və yaşıl ərazilərin salınması həyata keçirilib. 2025-ci ildə qəsəbədə 1200-dən çox şagird yerlik müasir tam orta məktəbin açılışı olub. Məktəbdə laboratoriyalar, İKT kabinetləri, idman zalları və digər müasir imkanlar yaradılıb. Şəhidlərin adını daşıyan küçələrdə də təmir-bərpa işləri davam edir.

Qəsəbədə məktəb, uşaq bağçası, tibb məntəqəsi, klub, kitabxana və poçt kimi sosial obyektlər fəaliyyət göstərir. Bakı-Şamaxı yolu üzərində əlverişli yerləşməsi sayəsində ticarət və xidmət sektoru da inkişaf edir. Ətraf ərazilərdə torpaq sahələri və yaşayış binaları üçün tələbat yüksəkdir.

Hökməli qəsəbəsinin əhəmiyyəti

Hökməli qəsəbəsi Abşeronun sürətlə böyüyən yaşayış məntəqələrindən biri kimi diqqət çəkir. Bakıya yaxınlığı, tarixi abidələri və davam edən infrastruktur layihələri onu cəlbedici edir. Əhalinin artımı və sosial obyektlərin yenilənməsi qəsəbənin gələcək inkişaf potensialını göstərir. Bu yaşayış məntəqəsi həm tarixi kökləri, həm də müasir həyat tərzi ilə Abşeronun mühüm hissəsini təşkil edir.