İsti havada soyuq duş qəbul etmək məntiqi həll yolu kimi görünür, lakin alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu üsul təsirsiz olmaqla yanaşı, həm də bədənin həddindən artıq istiləşməsini gücləndirə bilər. Məşhur inancın əksinə olaraq, soyuq su ilə bədənin kəskin soyuması termorequlyasiyanın təbii mexanizmlərini poza bilər.
Oxu.Az bildirir ki, bu barədə Lankaster Universitetinin anatomiya üzrə professoru Adam Teylor "Daily Mail" nəşrinə müsahibəsində danışıb.
O qeyd edib ki, soyuq duş sadəcə olaraq soyutma illüziyası yaradır, bədənin daxili istiliyini isə azaltmır.
"Bu fenomenin başa düşülməsi damar sisteminin soyuğa reaksiyasına əsaslanır. Həddindən artıq qızdırılan zaman orqanizm təbii şəkildə qan damarlarını genişləndirir və bununla da isti qanın dərinin səthinə yaxınlaşmasına, ətraf mühitə artıq istilik buraxmasına imkan verir", - deyə Adam Teylor qeyd edib.
Lakin soyuq su ilə təmas əks prosesi işə salır.
"Soyuq su dərinin səthinə yaxın olan damarların daralmasına səbəb olur. Nəticədə bu nahiyələrə qan axını azalır və deməli, istilik ötürülməsi də azalır. Siz faktiki olaraq istiliyi bədəninizin daxilində, xüsusən də həyati vacib orqanların ətrafında qapadırsınız", - deyə alim xəbərdarlıq edib.
Onun sözlərinə görə, tarixən isti iqlim zonalarında olan insanlar bu prinsipi intuitiv şəkildə başa düşürdülər. Məsələn, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada ənənəvi olaraq isti havalarda ilıq içkilərdən istifadə edirdilər ki, bu da tərləməni və bədənin təbii soyumasını stimullaşdırırdı.
Professor Teylor vurğulayıb ki, soyuq duşdan sonra subyektiv sərinlik hissi aldadıcıdır.
"İnsan müvəqqəti rahatlama hiss edə bilər, lakin bu zaman orqanizmə soyumaq deyil, istiliyi saxlamaq siqnalı daxil olur. Bu effekt isti hava şərtlərində xüsusilə arzuolunmazdır, - deyə o bildirib.
Bundan əlavə, soyuğa kəskin məruz qalma ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. 15°C və daha aşağı temperaturda olan su "soyuq şok" adlanan təsirə gətirib çıxara bilər ki, bu zaman qan damarları qəfil daralır və arterial təzyiq artır. Statistika göstərir ki, bu, xüsusilə ürək-damar xəstəliklərinə, o cümlədən ürəyin işemik xəstəliyinə meyilli insanlar üçün təhlükəlidir.
Bu xəbərdarlıqlara baxmayaraq, alim qeyd edib ki, evdə adi soyuq duş qəbul edərkən ciddi problemlərin yaranma riski minimaldır. Lakin məqsəd bədənin daxili temperaturunu effektiv şəkildə azaltmaqdırsa, o zaman soyuq duş optimal həll yolu deyil.
Həkimlər isti havalarda daha çox fizioloji soyutma üsullarından istifadə etməyi məsləhət görürlər: otaq temperaturunda olan kifayət qədər su içmək, ventilyatorlardan istifadə etmək, təbii parçalardan olan rahat paltar geyinmək və mümkün qədər pik saatlarda günəşə məruz qalmağı məhdudlaşdırmaq lazımdır.
