Rusiya FHN: tarixi, vəzifələri və strukturu

Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyi (rəsmi adı — Rusiya Federasiyasının Mülki Müdafiə, Fövqəladə Hallar və Təbii Fəlakətlərin Nəticələrinin Aradan Qaldırılması İşləri Nazirliyi, qısaca MÇS) ölkədə fövqəladə vəziyyətlərin qarşısının alınması, onların nəticələrinin aradan qaldırılması, yanğın təhlükəsizliyi və su hövzələrində insanların təhlükəsizliyinə cavabdeh olan federal icra hakimiyyəti orqanıdır. Qurum həm təbii, həm də texnogen xarakterli hadisələrə operativ reaksiya verməklə milyonlarla vətəndaşın həyatının qorunmasında mühüm rol oynayır.

Yaranma tarixi

Nazirliyin əsası 1990-cı ildə qoyulub. O dövrdə fövqəladə hallara müdaxilə funksiyaları müxtəlif dövlət qurumları arasında bölüşdürülmüşdü ki, bu da reaksiya sürətinə və effektivliyinə mənfi təsir göstərirdi. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün Rusiya Xilasetmə Korpusu yaradıldı. Sonrakı illərdə struktur bir neçə dəfə islahat edilərək təkmilləşdirilib. 1994-cü il yanvarın 10-da imzalanmış müvafiq prezident fərmanı ilə qurum bugünkü statusuna — tam hüquqlu federal nazirliyə çevrilib. İlk fəaliyyət illərində nazirlik əsasən Çernobıl qəzası kimi texnogen fəlakətlərin, həmçinin daşqın və zəlzələ kimi təbii bədbəxt hadisələrin nəticələrinin aradan qaldırılması ilə məşğul olub.

Əsas vəzifələr və funksiyalar

Nazirliyin fəaliyyət istiqamətlərinə aşağıdakılar daxildir:

- mülki müdafiə, əhalinin və ərazilərin fövqəladə hallardan qorunması sahəsində dövlət siyasətinin formalaşdırılması və həyata keçirilməsi;
- fövqəladə vəziyyətlərin qarşısının alınması və proqnozlaşdırılması üzrə normativ tənzimləmə;
- yanğın təhlükəsizliyi və su hövzələrində insanların mühafizəsi sahəsində idarəetmə;
- radiasiya qəzalarının və kataklizmlərinin nəticələrinin aradan qaldırılması;
- fövqəladə hallar zamanı vahid dövlət xəbərdarlıq və ləğvetmə sisteminin idarə olunması. 

Bundan əlavə, nazirlik müvafiq qanun layihələrini və normativ aktları hazırlayaraq dövlət başçısına və hökumətə təqdim edir.

Struktur

Nazirlik geniş şaxələnmiş struktura malikdir. Onun tərkibinə federal yanğınsöndürmə xidməti, peşəkar axtarış-xilasetmə xidməti, xilasetmə hərbi birləşmələri, həmçinin kiçik tutumlu gəmilər üzrə dövlət təftişi daxildir. Bundan başqa struktura tibbi yardım bölmələri, radioaktiv çirklənmiş ərazilərdə çalışan ixtisaslaşmış qruplar və mütəxəssis hazırlayan təhsil müəssisələri aiddir. Region səviyyəsində fəaliyyət Baş İdarələr vasitəsilə həyata keçirilir, bu da müxtəlif tipli fövqəladə hadisələrə çevik reaksiya verməyə imkan yaradır.

Rəhbərlik

2026-cı ilə olan məlumata əsasən, nazirliyə Aleksandr Kurenkov rəhbərlik edir. O, bu vəzifəyə 2022-ci ildə təyin olunub. Nazir qurumun strateji inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirir, regional bölmələrin işini koordinasiya edir və iri miqyaslı fövqəladə vəziyyətlərin idarə olunmasında bilavasitə iştirak edir.

Vətəndaşlar üçün əlaqə

Rusiyada vahid xilasetmə xidməti nömrəsi 101-dir. Bundan əlavə, vətəndaşlar vahid təcili yardım nömrələri vasitəsilə də nazirliklə əlaqə saxlaya bilərlər.

Nəticə

Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyi ölkənin təhlükəsizlik sisteminin əsas elementlərindən biri olaraq, onilliklər ərzində struktur baxımından təkmilləşərək müasir çağırışlara uyğunlaşıb. Onun fəaliyyəti təkcə fəlakətlərin nəticələrinin aradan qaldırılmasını deyil, həm də profilaktik tədbirlər, əhalinin maarifləndirilməsi və risklərin proqnozlaşdırılmasını əhatə edir.