Avstriya millisi ("Das Nationalteam" - Milli komanda) son illərdə Avropa futbolunda bəlkə də ən nizamlı, yüksək templi və intizamlı pressinq futbolu oynayan komandalardan biridir. Ralf Ranqnikin "gegenpressing" (bərpaedici pressinq) fəlsəfəsini mükəmməl mənimsəyən Avstriya 2026-cı il dünya çempionatında Şimali Amerikaya sadəcə iştirakçı kimi deyil, böyük nəhənglərin kabusuna çevriləcək bir "sistem komandası" olaraq gedir.
Bu mötəbər turnirdə əvvəllər yeddi dəfə iştirak edən, lakin sonuncu dəfə qlobal səhnədə 1998-ci ildə boy göstərən Avstriya üçün bu, əsl tarixi an deməkdir.
1954-cü ilin bürünc medalçısı 18 noyabr 2025-ci ildə öz meydanında Bosniya və Herseqovina ilə 1:1 hesablı heç-heçə edərək seçmə qrupda birinci yeri təmin etmiş və indi Şimali Amerikada itirilmiş vaxtın əvəzini çıxmağa hazırlaşır.
Oxu.Az Avstriya futbolunun keçmişinə, bu gününə və 2026-cı il gözləntilərinə nəzər salır.
2022-ci il aprelin sonundan etibarən komandanın sükanı arxasında olan Ralf Ranqnik həm məşqçi, həm də idman direktoru kimi onilliklərin təcrübəsinə malikdir. Əsasən doğma Almaniyasında bir çox klubda çalışmış mütəxəssisin tərcümeyi-halında "Şalke"ni iki fərqli dönəmdə çalışdırmaq, xüsusən də ikinci dövründə komandaya 2010/11-ci il Almaniya Kubokunu qazandırmaq kimi nailiyyətlər, eləcə də "Ştutqart", "Hannover" və "Hoffenhaym" kimi komandalardakı fəaliyyəti yer alır.
Lakin taktika ustası ən çox 2012-2019-cu illər arasında "Leypziq"dəki fəaliyyəti ilə tanınır. O, klubun regional liqalardan Bundesliqanın zirvəsinə qədər yürüşünə rəhbərlik etmişdir. Baxmayaraq ki, o, Leypziqdə iki mövsüm məşqçi kimi çalışmış və klubla daha bir kubok finalına çıxmışdı, onun əsas təsiri məhz idman direktoru rolunda hiss olunmuşdu.
Bütün dünyada pressinqin qabaqcıllarından biri kimi tanınan Ranqnik Avstriya Futbol Assosiasiyası tərəfindən təyin edilməzdən əvvəl İngiltərə Premyer Liqasının nəhənglərindən olan "Mançester Yunayted"də müvəqqəti baş məşqçi kimi fəaliyyət göstərmişdi. Təcrübəli mütəxəssis öz geniş biliklərini və dəqiq futbol fəlsəfəsini milli komanda ilə dərhal təcrübədən keçirərək, onları AVRO-2024-ə möhtəşəm şəkildə aparmışdı. Daha sonra "Bavariya"nın təklifini rədd edən məşqçi bu uğurunu dünya çempionatı seçmə mərhələsində də təkrarlayaraq ölkənin qlobal səhnədən uzaq qalmasına son qoymuşdu.
Avstriyanın ilk dünya çempionatı
1930-cu ildə Uruqvayda keçirilən ilk qlobal turnirdə iştirak etməməsinə baxmayaraq, Avstriya dörd il sonra İtaliyada baş tutan ikinci turnirə çempionluğun favoritlərindən biri kimi yollanmışdı. Onlar bu statusu və "möcüzəvi komanda" ləqəbini 1931-ci ilin aprelindən turnirin başlanğıcına qədər olan 28 oyunda sadəcə iki məğlubiyyəti ehtiva edən təsirli nəticələr seriyası sayəsində qazanmışdılar.
Hüqo Mayslın komandası əvvəlcə onlara bəslənən ümidləri doğruldaraq Fransaya qarşı əlavə vaxtda 3:2, Macarıstan üzərində isə 2:1 hesablı qələbələrlə yarımfinala yüksəlmişdi. Lakin son dördlükdə ev sahiblərinə 0:1 hesablı məğlubiyyət onların yürüşünü dayandırmış və komanda üçüncü yer uğrunda təsəlliverici pley-off oyununda Almaniyaya 2:3 hesabı ilə uduzaraq dördüncü yerlə kifayətlənmişdi. Bu məğlubiyyətlərə rəğmən, debütdə əldə edilən dördüncü yer təqdirəlayiq bir nailiyyət olmuş.
Avstriyanın sonuncu dünya çempionatı
Mərkəzi Avropa təmsilçiləri dünya futbolunun ən ali turnirində sonuncu dəfə 1998-ci ildə Fransada çıxış etmişdilər. Herbert Proxaskanın rəhbərliyi altında Avstriya B qrupunda İtaliya, Kamerun və Çili ilə mübarizə aparmışdı. Hər üç matçın ikinci hissəsinin əlavə vaxtında heyrətamiz qollar vuran Avstriya üçün bu turnir yüksək dramatikliyi ilə yadda qalmışdı.
Bu vəziyyət onların əsla təslim olmayan xarakterini nümayiş etdirsə də, italiyalılarla son oyunda 92-ci dəqiqədə fərqi azaldan qol artıq çox gecikmiş və yetərsiz olmuşdu. Proxaskanın komandası yekunda 1:2 hesabı ilə məğlub olmuş və digər iki oyundakı 1:1 hesablı heç-heçələrin nəticəsi kimi iki xalla - ikinci yeri tutan Çilidən cəmi bir xal geri qalaraq turnirlə vidalaşmışdı.
Avstriyanın ən yaxşı dünya çempionatı
1954-cü ildə İsveçrəyə səfər edən avstriyalılar çempion Qərbi Almaniya və ikinci yeri tutan Macarıstanın ardınca kürsüyə qalxmışdılar. Valter Nauşun rəhbərlik etdiyi və hazırda əfsanəvi sayılan isimlərlə - başda Gerhard Hanappi, Ernst Stoyaspal və kapitan Ernst Okvirk olmaqla - zəngin heyət Şotlandiya üzərində 1:0, Çexoslovakiya üzərində isə 5:0 hesablı darmadağınla 100 faizlik nəticə göstərərək asanlıqla dörddəbir finala adlamışdı.
Ardınca Lozannada bürkülü hava şəraitində ev sahibləri ilə tarixi bir döyüş yaşanmışdı. Avstriya dünya çempionatı tarixinin ən bol qollu matçında 7:5 hesabı ilə qalib gəlmişdi. Yarımfinalda Qərbi Almaniyaya 1:6 hesablı ağır bir məğlubiyyət yaşansa da, Nauşun komandası özünə gələrək üçüncü yer uğrunda pley-off oyununda sabiq çempion Uruqvayı 3:1 hesabı ilə məğlub etmişdi. Bürünc medala gedən yolda komandanın 17 qol vurması o qızıl nəslin necə bir hücum gücünə malik olduğundan xəbər verirdi.
Avstriya DÇ-2026-ya vəsiqəni necə qazanıb?
UEFA seçmə mərhələsinin H qrupunda Bosniya və Herseqovina, Rumıniya, Kipr və San-Marino ilə mübarizə aparan Ranqnikin yetirmələri ilk beş oyununda qalib gələrək liderliyə yüksəlmişdilər. Bu mükəmməl başlanğıc çərçivəsində ölkə tarixinin ən böyük qələbəsi - 2025-ci ilin oktyabrında San-Marinonun 10:0 hesablı darmadağını da reallaşmışdı. Həmin tarixi matçda dörd qol vuran Marko Arnautoviç ölkəsinin bütün dövrlər üzrə ən sərrast bombardiri adına sahib çıxmışdı.
Şimali Amerikada iştirak artıq təmin edilmiş kimi görünərkən, Rumıniyada alınan 0:1 hesablı dramatik məğlubiyyət qrupdakı vəziyyəti yenidən qarışdırmışdı. Avstriyalılar son turdan əvvəlki seçmə matçında Kipri minimal fərqlə məğlub edərək qrupda lider olmaq üçün noyabrın 18-də Bosniya və Herseqovina ilə həlledici qarşılaşmada yalnız bir xala ehtiyac duymuşdular.
Vyanada Ranqnikin komandası üçün işlər plana uyğun başlamamışdı, belə ki, ilk 15 dəqiqədə künc zərbəsindən sonra Haris Tabakoviçin yaxın məsafədən vurduğu baş zərbəsi qonaqları önə keçirmişdi. Buna baxmayaraq, meydan sahibləri soyuqqanlılıqlarını qorumuş və nəhayət, hücumçu Mixael Qreqoriçin 78-ci dəqiqədə vurduğu qol sayəsində həm heç-heçəni, həm də dünya çempionatına vəsiqəni rəsmiləşdirmişdilər.
DÇ-2026-da Avstriyanın oyun cədvəli (Bakı vaxtı ilə)
Avstriya DÇ-2026-da J qrupunda İordaniya, Əlcəzair və Argentina millilərinə qarşı mübarizə aparacaq.
J qrupu:
17 iyun, 08:00, Avstriya - İordaniya (San-Fransisko stadionu);
22 iyun, 21:00, Argentina - Avstriya (Dallas stadionu);
28 iyun, 06:00, Əlcəzair - Avstriya (Kanzas-Siti stadionu).
Avstriyanın dünya çempionatlarındakı ən məhsuldar oyunçusu
Qlobal idman bayramında ən məhsuldar avstriyalı altı qolla Erix Probst olub. Bu qolların hamısı 1954-cü il dünya çempionatına təsadüf edib. Vyanada anadan olmuş hücumçunun göstəricisini yalnız 11 qol vurmuş macar Şandor Koçiş geridə qoya bilmişdi.
Şotlandiyaya qarşı 1:0 hesablı açılış oyununda həlledici qola imza atdıqdan sonra, Probst qrup mərhələsinin digər oyununda - Çexoslovakiyanın 5:0 hesablı darmadağınında het-trik etmişdi. "Rapid Vyana" ulduzunun növbəti toxunuşu İsveçrə üzərindəki epik 7:5 hesablı dörddəbir final qələbəsini rəsmiləşdirmişdi. Onun dünya çempionatındakı sonuncu qolu isə yarımfinalda hesabı 1:2 edərək Qərbi Almaniyaya qarşı komandasına qısamüddətli ümid vermişdi (yekunda 1:6).
Avstriyanın dünya çempionatlarında ən çox oyun keçirən futbolçuları
Dünya çempionatı oyunlarında Avstriya millisində ən çox forma geyinmək şərəfini dörd oyunçu bölüşür. Fridrix Konsiliya, Erix Obermayer, Bruno Petstsey və sonradan ölkəsinin baş məşqçisi olacaq Proxaska bu turnirdə 11 oyunda iştirak ediblər.
Kvartet komandalarının 1978-ci ildə Argentinada və 1982-ci ildə İspaniyada keçirilən turnirlərdəki bütün oyunlarında iştirak edib və avstriyalılar hər iki halda ikinci qrup mərhələsinə qədər irəliləməyi bacarıb. Birlikdə onlar hər iki turnirdə komandanın onurğa sütununu təşkil edirdilər; Konsiliya qapıda, Petstsey və Obermayer müdafiə tandemində, öz nəslinin ən parlaq simalarından olan Proxaska isə yarımmüdafiədə ipləri əlində saxlayırdı.
Avstriya millisi uzun illərdən sonra qayıtdığı dünya çempionatına sadəcə qrup mərhələsində iştirak etmək üçün getmir. Onların sahib olduğu oyun sistemi turnirin ən iddialı komandalarını belə sıradan çıxarmağa qadirdir. Ralf Ranqnik və onun "pressinq ordusu" İspaniyanı geridə qoyub qrup lideri ola bilərmi?
