İsraildə 1915-ci il hadisələrinin "erməni soyqırımı" kimi tanınmasına yönəlmiş təşəbbüs regionda siyasi müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarın irəli sürdüyü təşəbbüsə hökumətin dəstək verməsi Ankara ilə Təl-Əviv arasında onsuz da gərgin olan münasibətlər fonunda deyil, həm də Azərbaycanın mövqeyi baxımından diqqət çəkib.
Məsələ Bakıda narahatlıqla qarşılanıb. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin bu addımını tarixi hadisələrin siyasiləşdirilməsi kimi qiymətləndirərək qərara yenidən baxmağa çağırıb.
Bu təşəbbüs reallaşacağı təqdirdə, uzun illər strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmiş Azərbaycan-İsrail münasibətlərinə mənfi təsir göstərə və iki ölkə arasında formalaşmış qarşılıqlı etimada zərbə vura bilər.
Eyni zamanda, Türkiyə ilə müttəfiqlik münasibətləri Azərbaycanın xarici siyasətinin dəyişməz prioritetlərindən biridir. Bu səbəbdən də Ankara üçün xüsusi həssaslıq daşıyan belə bir məsələdə Bakının Türkiyənin mövqeyinə uyğun davranacağı əvvəlcədən gözlənilən idi. Azərbaycanın reaksiyası da məhz bu strateji yanaşmanın və iki qardaş ölkə arasında mövcud müttəfiqlik münasibətlərinin təzahürü kimi qiymətləndirilir.
Bakının prinsipial mövqeyi İsrail daxilində də diqqətdən kənarda qalmadı. Bir müddət sonra israilli ekspertlər, siyasətçilər və nüfuzlu media orqanlarında hökumətin qərarının məqsədəuyğunluğu ilə bağlı müzakirələr genişləndi. Səslənən fikirlərdə ortaq məqam ondan ibarət idi ki, bu təşəbbüs İsrailin milli maraqlarına xidmət etmir və regiondakı mühüm tərəfdaşlarla münasibətlərə əlavə problemlər yarada bilər. Bir sıra ekspertlər Azərbaycanın irəli sürdüyü arqumentlərin əsaslı olduğunu bildirərək, qərarın yenidən qiymətləndirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.
Müzakirələr tədricən siyasi qərarvermə prosesinə də təsir göstərdi. Nəticədə təşəbbüsün davam etdirilməsi istiqamətində proses dayandırıldı və onun həm hökumət, həm də parlament səviyyəsində irəliləməsinin qarşısı alındı. Bu, Azərbaycanın diplomatik səylərinin konkret nəticə verdiyini göstərən mühüm nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Baş verənlər bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan artıq yalnız regional prosesləri izləyən deyil, onların gedişinə təsir göstərə bilən aktora çevrilib. Son illərdə həyata keçirilən balanslaşdırılmış xarici siyasət ölkəyə həm dost, həm də tərəfdaş dövlətlərlə açıq dialoq aparmaq imkanı qazandırıb. İsrail kimi yaxın əməkdaşlıq etdiyi ölkənin qərarına etiraz etməsi və bu etirazın nəticə verməsi Bakının beynəlxalq nüfuzunun, diplomatik çəkisinin və etibarlı tərəfdaş statusunun göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
Bu hadisə həm də Azərbaycanın xarici siyasətində prinsipiallığın əsas meyarlardan biri olduğunu ortaya qoydu. Bakı strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə önəm versə də, milli maraqlara və müttəfiqlərinin həssas yanaşdığı məsələlərə toxunan addımlar qarşısında susmadı. Əksinə, konstruktiv dialoq və ardıcıl diplomatik fəaliyyət yolu ilə həm öz mövqeyini müdafiə etdi, həm də yaranmış gərginliyin daha da dərinləşməsinin qarşısını almağa nail oldu.
