ABŞ-li alimlər müəyyən ediblər ki, insan şüuru təkcə beyinlə deyil, həm də daxili orqanların ritmləri ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır.
Oxu.Az xəbər verir ki, "Neuroscience of Consciousness" jurnalında dərc olunan məqalədə mütəxəssislər ürək, ağciyər və mədənin neyron fəaliyyətinin tempini müəyyən etdiyini və bununla da reallığı qavramağımızı formalaşdırdığını sübut ediblər.
Uzun müddət elm beyni təcrid olunmuş bir orqan, müstəqil şüur mənbəyi kimi qəbul edirdi. Lakin yeni məlumatlar göstərir ki, ürək döyüntüsünün tezliyi, tənəffüs fazaları və hətta mədənin yığılması daim neyronların elektrik aktivliyi ilə sinxronlaşır.
Məsələn, ürəyin yığılması fazasında insanlar qorxuya daha kəskin reaksiya verir, nəfəsalma isə yaddaşı və reaksiya sürətini yaxşılaşdırır. Bədən ritmləri beynin ayrı-ayrı hissələrini vahid şəbəkədə birləşdirən və özümüzü canlı bir bütöv kimi hiss etməyimizə imkan verən özünəməxsus dirijor rolunu oynayır. Bu həssas tənzimləmənin pozulması ciddi psixoloji problemlərə gətirib çıxarır.
Təşviş pozuntuları və depressiyadan əziyyət çəkən xəstələrdə beyinlə bədən arasında anormal sinxronizasiya müşahidə olunur: orqanlar ya beyni həyəcan siqnalları ilə həddindən artıq yükləyir, ya da ondan tamamilə ayrılaraq apatiya hissi yaradır. Şizofreniya və panik ataklar da tez-tez tənəffüs və ürək döyüntüsü ritminin pozulması ilə müşayiət olunur.
Mütəxəssislər belə qənaətə gəliblər ki, optimal sinxronizasiya pəncərəsi mövcuddur - sistemlər arasında əlaqənin həm həddindən artıq, həm də qeyri-kafi səviyyədə olması normal özünüdərkin məhvinə səbəb olur.
"Ağıl sadəcə beynin xüsusiyyəti deyil, bədən və sinir sistemi arasında daimi dialoqun nəticəsidir", - deyə tədqiqatçılar bildiriblər.
Onların sözlərinə görə, bədən ritmlərinin pozulması qavrayışı o dərəcədə təhrif edə bilər ki, bu vəziyyət psixi pozuntuların klinik əlamətlərinə tam uyğun gəlir. Ürəyin ruhun məskəni olması ideyası qədim filosoflara qədər uzanır, lakin sonralar tibb diqqətini yalnız kəllə sümüyünə yönəldib. Bu gün neyrobiologiya köklərə qayıdaraq emosiyaları fiziologiyadan ayırmağın mümkünsüz olduğunu sübut edir.
Buradan belə nəticə çıxır ki, populyar şüurlu tənəffüs təcrübələri həqiqətən stresin öhdəsindən gəlməyə kömək edir və indi alimlər bunun əsasını tapıblar: nəfəsi idarə etməklə insan öz beyninin ritmlərini sanki yenidən tənzimləyir.
